فلسفه اسلامى و اصول ديالك تيك - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٢٠ - فصل بيست و دوم با حركت هاى مكانيكى و ديناميكى آشنا شويم

براى توضيح اين دو نوع حركت، مثالى كه ژرژ پوليستر آورده است كمك مى گيريم(در گذشته نيز اشاراتى در اين مورد داشتيم):

«فرق است ميان تكامل سيب، و ساخته شدن مداد از چوب الوار. سيب و مداد هر كدام تاريخى دارند و پيوسته به صورت فعلى نبوده اند، ولى آيا بين اين دو نوع تاريخ، اختلافى وجود دارد؟ البته سيب سبز و كالى كه پس از مدتى مى رسد، آيا مى تواند با بودن شرايط مناسب همچنان سبز بماند و نرسد؟ نه، بايستى برسد، و اگر به زمين بيفتد بايستى فاسد و متلاشى شود ودانه هايش پخش گردد، در صورتى كه درختى كه به صورت الوار درآمده ممكن بود مداد نشود. مداد هم به نوبه خود مى توانست به يك شكل مانده و تراشيده نشود».

«در تاريخ مداد، تحولات در كنار يكديگر قرار دارند، بى آنكه از هم ناشى شده باشند. اما سيب، يك تكامل طبيعى را طى مى كند و تحولات آن پى درپى رخ مى دهد. به عبارت ديگر، وقتى تحول حاصل شد به طور اجبار تحول ديگرى دست مى دهد تا به نتيجه اى مى رسد. در تاريخ مداد، امّا، بر عكس اين امكان وجود داشت كه درخت، الوار نشود، چنانكه الوار هم مى توانست مداد نشود ومداد هم مى توانست تراشيده نشود. اگر تاريخ مداد به اين تحولات پيوسته است، علت آن همان دخالت عامل خارجى است».[١]

فشرده گفتار پوليستر اين است كه ميان اين دو نوع حركت، دو امتياز و فرق اساسى وجود دارد:

١. در حركت مكانيكى عوامل خارجى دخالت دارد، در حاليكه در حركت ديناميكى عوامل درونى، شىء متحرك را به پيش مى رانند و تكامل