در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٨١ - ٢ سِیر اجمالِی از قرون اولِیه مِیلادِی تا قرن پانزدهم

جنگ ندارند و از دِیارتان بِیرون نکردند، نِیکِی کنِید؛ بلکه هرکس را به اندازه استحقاقش نِیکِی کنِید، چه آنکه خداوند کسانِی را که قسط و وزن اجتماعِی افراد را رعاِیت مِی‌کنند دوست مِی‌دارد.

ابورِیحان بِیرونِی دانشمند معروف مسلمان، از ِیک سو کتاب إفراد المقال فِی امر الضلال را براِی تعِیِین و ضبط اوقات فرائض روزانه و نمازهاِی واجب مِی‌نوشت و از جهت دِیگر کتابِی در مذاهب هند و بودائِی به رشته تحرِیر در مِی‌آورد و بالأخره در مِیان مسلمانان در قرن دوم و سوم هجرِی، جنبش کم‌نظِیرِی در جلب و جذب دانشمندان به‌سوِی اسلام پدِید آمده بود.

٢. سِیر اجمالِی از قرون اولِیه مِیلادِی تا قرن پانزدهم

اهل خبر مِی‌دانند که در قرون اولِیه تارِیخ مِیلادِی در سراسر کشورهاِی متمدّن روِی زمِین (غِیر از هندوستان و چِین)، دو دولت مقتدر بر دنِیا حکومت مِی‌کردند؛ بر اِیران و ممالک همساِیه آن، دولت بزرگ و پُرقدرت ساسانِیان حاکم بودند و به کشورهاِی اطراف درِیاِی سفِید (مدِیترانه) ِیعنِی همه ممالک جنوبِی و غربِی اروپا و شمال آفرِیقا و سورِیه و دوران نوسنگِی[١] آسِیاِی صغِیر، رومِیان

[١] عصر نوسنگِی پس از دور? حجر قدِیم است. در دورهٔ نوسنگِی، بشر توانسته است مصنوعات سنگِی خود را تراش و صِیقل بدهد و ابزارهاِی ظرِیف سنگِی بسازد. اِین عصر به عصر پِیداِیش فلزات منتهِی مِی‌شود. (فرهنگ فارسِی معِین، عصر حجر جدِی، (لغات فرهنگستان).