در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٣٠٠ - بخش هفتم حوزه اصفهان

بخش هفتم:

حوزه اصفهان

حوز? اصفهان در عصر صفوِیه، مجمع افاضل و اعلام بودو گرچه بازار شعر و ادبِیات رواج و رونقِی نداشت، در عوض بازار علوم شرعِیه: فقه و اصول و تفسِیر و حدِیث، و علوم عقلِیه: فلسفه و عرفان و علوم رِیاضى و طب، رونق ِیافت. بزرگ‌ترِین فلاسفه و عرفا، در اِین عصر به‌وجود آمدند و محقق‌ترِین فقها و علماى شرِیعت اسلامِی، در اِین عصر به ظهور پِیوستند.

در زمان هجوم افاغنه به اصفهان، دانشمندان اِین حوز? علمى متوارى شدند؛ ولى چون مركز علمى عمق داشت، بعد از آنكه نادرشاه افشار صفحات اِیران را از لوث وجود افاغنه پاک نمود، اِین حوزه رونق گرفت و تا اواسط قاجارِیه گرم بود، بلكه مدرّسان عالِی‌مقام كه مروّج افكار ملاصدرا بودند در اوائل قاجار بِیشتر جلوه و ظهور داشتند. آخوند نورى و اتباع و معاصران و تلامِیذ او معاصر با فتحعلى خان قاجار بودند. گفتنِی است که سلاطِین