در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ١٣٥ - بخش دوم نکاتِی درباره ولاِیت

٤. ولاِیت: در صُحف اهل ولاِیت، ِیک دفعه ولِی را درمقام محبوبِی داشته‌اند و دفعه دِیگر در مقام محبِّی. ولاِیت محبوبِی، اکتسابِی نِیست بلکه او صاحب نفس مکتفِیه است و ولاِیت او ولاِیت ازلِیه ذاتِیه وهِیبِیه است، چنانکه سِید اولِیاء و اشرف اوصِیاء فرمود: «كُنْتُ نَبِيّاً وَ آدَمُ بَيْنَ اَلْمَاءِ وَ اَلطِّينِ»[١] و لکن ولاِیت محبِّی، اکتسابِی است؛ باِید اتصاف به صفات الله و تخلّق به اخلاق ولِیّ را کسب نماِید تا «ولِیّ الله» شود: «مَا قَلَعْتُ‌ بَابَ‌ خَِیبَر بِقُوَّةٍ جِسْمَانِِیةٍ بَلْ بِقُوَّةٍ رَبَّانِِیة»؛[٢] سوگند به خدا درب خِیبر را با نِیروِی جسمانى نكندم، بلكه با نِیروِی ربّانى آن را انجام دادم.

٥. ولاِیت: شکرانه نعمتِ ولاِیت، کِتمان است.[٣] به قول معروف عارف سَر مِی‌دهد، ولِی سِرّ نمِی‌دهد؛ «الکرامة حَِیض الرجال»![٤]

قطب الدِین اشکورِی در کتاب محبوب القلوب که اسمِی است مطابق مسمِّی، در جلد دوم، عده‌اِی از حکماء بزرگ را از آغاز خلقت آدم ابوالبشر تا زمان حاضر به‌تفصِیل نام برده و نوع جهان‌بِینِی و دِیدگاه

[١] مشارق أنوار الِیقِین فِی أسرار أمِیر المؤمنِین علِیه السلام، ص٥٨: «من پِیامبر بودم، درحالِی که آدم بِین آب و گِل بود».

[٢] هزار و ِیک نکته، شماره٣٧٣؛ بحار الأنوار(ط ـ بِیروت)، ج٥٥، ص٤٧.

[٣] هزار و ِیک نکته، شماره٣٥٩.

[٤] دهخدا کلمه «حَِیضُ الرِّجال» را به معناِی غِیبت و کلام بِی‌فاِیده دانسته است. براِی مطالعه بِیشتر مِی‌توان به نکته شماره٥٠٦ کتاب هزار و ِیک نکته مراجعه فرماِیِید.