در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٩٦ - آثار محقّق سبزوارى

نموده است. حقِیر از اساتِید شنِیده‌ام كه محقق سبزوارى، جواهر و اعراض اسفار را تدرِیس ننموده و حاشِیه هم بر آن ننوشته است. در عصر ما هم تدرِیس جواهر و اعراض مرسوم نِیست، ولى كتاب جواهر و اعراض اسفار بسِیار عمِیق و تحقِیقى است. آقا محمد رضا و آقا على و آخوند ملا اسماعِیل و آخوند نورى، اِین مبحث را تدرِیس نموده‌اند و بر مواضع مختلف آن تعلِیقه‌اِی افزوده‌ اند.

حواشى محقق سبزوارِی بر مبدأ و معاد و شرح هداِی? ملاصدرا مختصر است بر شرح كلِیات قانون بوعلِی. شرح نفِیسى را نِیز به‌طور متفرقه در حواشى نوشته است. از طبّ قدِیم اطلاع كافى داشته است و كتب طبى را تدرِیس مى‌كرده است. بر مواضع مختلف شفا حواشى نوشته است. حواشى او بر شفا همان مطالب ملاصدرا است كه از تعلِیقات او بر شفا و مطالب كتب مستقل او نقل نموده است.

شرح منظوم? او در حكمت و منطق، جزء كتب درسى و از نفاِیس كتب حكمِیه به‌شمار مِی‌رود که مطالب مهم فلسف? الهى را با ِیك‌دوره منطق و قسمت مهمى از طبِیعِیات در بر دارد. بر اِین كتاب، حواشى زِیادِی نوشته‌اند؛ از جمله حواشى حاج ملا محمد هِیدجى معاصر آقا مِیرزا ابراهِیم زنجانى[١] است. استاد علامه آقاى آقا مِیرزا مهدى آشتِیانى بر شرح منظومه حواشى محققانه‌اى

[١] لازم به ذکر است اِین شِیخ ابراهِیم زنجانِی غِیر از شِیخ ابراهِیم زنجانِی قزلباش، مفتِی به اعدام شِیخ فضل الله نورِی است.