در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ١٦٠ - فِیثاغورس

با حقِیقت موافقت نداشت. مع الوصف نمِی‌توان آن را در کشف هِیئت جدِید بِی‌تأثِیر دانست.[١]

اما فِیثاغورس بر طبق نوشته دهخدا، از فلاسفه بزرگ ِیونان است که مِیان سال‌هاِی ٥٧٢ تا ٥٨٣ م در شهر سامس تولد ِیافت، ولِی از تارِیخ دقِیق مرگ او اطلاعِی در دست نِیست.[٢]

حاصل کلام فِیثاغورس اِین است که نسبت موجودات به واجب الوجود و به ِیکدِیگر، همان نِسَبِ عددِیه واقعه در اعداد است و به نحوِی تطابق دارد که اگر کسِی احاطه به آن نِسَبِ نماِید تمام موجودات را مِی‌تواند به حقِیقت بشناسد و بر کمّ و کِیف و وضع آنها مطلع باشد. شِیخ اشراق در مطارحات گفته است که: «غرض حکِیم» اِین نِیست که مبادِی موجودات، عدد است و قصد ننموده است که عدد امرِی است قائم به ذات؛ بلکه قصد حکِیم اِین است که در عالم ملکوت، ذوات نورِیّه قائمه که در جهات نِیستند وجود دارد و آنها اِنِّیات قدسِیه‌اند که وحدتشان زاِید بر ذوات نِیست و آنها از جمِیع موجودات ابسط و اشرف‌اند و در مِیان آنها نسب عددِیه عجاِیب است که عجاِیب در اجسام آنها حاصل شده است و کسِی را که قوّت ارتقاء در حکمت اشراق به‌قدر ما نِیست باِید که چنِین

[١] فرهنگ فارسِی معِین، ج٦، أعلام.

[٢] برگرفته شده از لغتنامه دهخدا.