در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٥٧ - حقِیقت نور و کِیفِیت رنگها از منظر نِیوتن

ذرات خردِی است که از جسم نورانِی صادر مِی‌شود و به سرعت فوق العاده‌اِی در فضا سِیر مِی‌کند که اِین فرضِیّه را فِیضان نور مِی‌گوِیند، در مقابل او ِیکِی دِیگر از دانشمندان معاصرش ِیعنِی هوِینگس هلندِی در باب حقِیقت نور فرض دِیگرِی را بِیان کرده که به‌دلائل چند در نزد علماِی معاصر مقبول واقع شد، به‌گونه‌اِی که بر فرضِیّه نِیوتن ترجِیح دادند و آن اِین بود که جوّ فضاِی عالم پر از ماده لطِیفِی است موسوم به اثِیر که آن به‌واسطه اجسام نورانِی موج برداشته و مرتعش مِی‌شود و مانند امواج درِیاچه که از اثر وزش تند باد به تموّج در مِی‌آِید، در اثِیر هم موج‌هاِی نور تشکِیل مِی‌گردد و در فضا روان و سِیر مِی‌کند و اِین فرض تموّج (موج آفرِینِی) سِیر مِی‌کند.

اِین فرضِیّه تا چند سال پِیش مسلّم و قطعِی شمرده مِی‌شد؛ لکن اخِیراً بعضِی از دانشمندان به دلائلِی از آن عدول کرده‌اند و به همان فرضِیّه فِیضان برگشته‌اند. بعضِی هم در اِین مِیان، رأِی دِیگرِی اظهار کرده‌اند که تقرِیباً جمع مِیان آن دو رأِی مِی‌باشد. ضمناً باِید توجه داشت که بعضِی از دانشمندان، وسِیله اندازه گرفتن سرعت سِیر نور را نِیز پِیدا کرده‌اند و معلوم شد که هر چند سرعت سِیرش فوق العاده است، لکن انتقالش چنانکه پِیش از آن فرض کرده بودند، آنِی نِیست و همِین فقره هم در تحقِیق احوال و حقِیقت نور و بسِیارِی از مسائل دِیگر علوم طبِیعِی، مدخلِیّت تامّ پِیدا کرده است.