در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٧٧ - ٢ طرِیق? اهل سلوک و تحصِیل حقِیقت از راه شهود

نمِی‌شود مگر با اتصال به مرتب? واحدِیت و اتصال بدون رفع تعِیّنات و رفض حدود و از بِین بردن وساِیط نورِیه و ظلمانى بِین عبدالله و سالک و حق، ممكن الوقوع نمى‌باشد. لِیكن رفع وساِیط، جز به قدم شهود امكان ندارد.

شِیخ مشّائِی? اسلام «سهروردِی» از خلف حجاب قو? نظرِیه، به اِین حقِیقت پى برده و ِیا به استمداد از ذوق، به اِین معنى رسِیده است و در مواردى تصرِیح فرموده است که:

«لِیس فى قدرة البشر الوقوف على حقاِیق الأشِیاء، بل غاِیة الأنسان ان ِیدرک خواصّ الأشِیاء و لوازمها».[١]

محققان از اهل نظر، خود اذعان دارند كه علم حاصل از طرِیق تصفِیه كه حقّ الِیقِین و عِین الِیقِین باشد، اصفى و اتمّ و كامل‌تر است و اگر با شراِیط حاصل شود تطرّق جهل و احتمال عدم اصاب? به واقع در آن نمِی‌گنجد، ولى حصول چنِین علمى را براِی هر کسِی ممكن نمِی‌دانند و آن را منحصر به انبِیاء و كمّل از اولِیاء مِی‌دانند.

اگرچه اِین كلام درست است كه علم حاصل از طرِیق كشف و شهود صعب الوصول است، «و جلّ جناب الحق ان ِیكون شرِیعة لكلّ وارد»[٢] و لِیكن اگر انسان از طرِیق صحِیح وارد شود، حصول آن

[١] همان، ص٣٩٣.

[٢] علم الِیقِین فِیض کاشانِی، ج١، ص٤٧٤.