در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ١٨١ - آنسلم

آنسلم

در مئ? ِیازدهم مِیلادِی ِیعنِی در قرن پنجم هجرِی از دانشمندان اروپا کسِی که قابل ذکر است «آنسلم» مِی‌باشد که آنسلم در نزد کاتولِیکها از اولِیاِی دِین است و لقب «پاک» به او داده‌اند و او کسِی است که تصرِیح کرده است که اول باِید به حقاِیق دِینِی اِیمان آورد، سپس آنها را تعقل نمود، اما مِی‌گوِید: پس از اِیمان تعقل هم لازم است، چون حقاِیق دِینِی با عقل مخالفت ندارد جز اِینکه تا اِیمان نباشد فهم نمِی‌شود. بنا بر اِین، هم آنسلم بِیشتر مصروف بحکمت الهِی بوده است. براِی سازگار کردن اِیمان با عقل و مخصوصاً در اثبات وجود بارِی بسِیار کوشِیده است

مشرب فلسفِی أو نزدِیک به «اگوستِین» است، چنان که او را «اگوستِین دوم» لقب داده‌اند، اما در امر آفرِینش عقِیده‌اِی اظهار کرده است؛ مِیان? وحدت وجود و ابداع، و مِی‌گوِید: خداوند موجودات را از عدم به وجود آورده است، به اِین وجه که: نخست موجودات فقط در علم خدا بوده‌اند، و وجود نداشته‌اند، تا وقتِی که مشِیت خدا بر اِین قرار گرفت که به آنها وجود خارجِی بدهد، و نِیز مِی‌گوِید: صفات خداوند عِین ذات او مِی‌باشد. خدا را نباِید گفت کامل است بلکه او عِین کمال است. و همچنِین عادل نِیست عدل است، حکم نِیست حکمت است، مهربان نِیست مهربانِی است، موجود نِیست وجود است، و صفات او همه ِیکِی است و متعدد نِیست.