در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٨٥ - شارل کبِیر در جستجوِی معرفت
عضد الدولة دِیلمِی است. همچنِین ابن بِطرِیق، ابن بِیطار، کتاب حاوِی و طبّ منصورِی محمد بن زکرِیاِی رازِی، قانون شِیخ الرئِیس ابوعلِی سِینا، کتاب جرّاحِی و کتاب التّرِیاق ابوالقاسم زهراوِی و همچنِین کلِّیات ابن رشد اندلسِی بوده است.
در فلسفه: فارابِی و ابوعلِی سِینا و مقاصد الفلاسفه ابوحامد غزّالِی و بسِیارِی دِیگر که فرصت شمارش آنها در اِین مجال نِیست و بِیشتر کتب مزبور پس از اِینکه فنّ چاپ تکامل پِیدا کرد به ظهور رسِیده و به مراتب متعدد به چاپ رسِیدهاند.[٢]
٤. مقدمه نهضت علمِی اروپائِیان
پس از اِینکه در سده پنجم در اثر استِیلاِی قبائل بَربَر بر دولت روم، منتهِی به انقراض دولت شد، در ظرف چندِین دوره از قرون گذشته که مورّخِین اروپا از آنها به «قرون وسطِی» تعبِیر مِیکنند، بساط علم و حکمت برچِیده شد و نادانِی و جهل چنان بر همگان غلبه داشت که اولِیاِی دِین هم از سواد و کمال لازم بِیبهره بودند.
شارل کبِیر در جستجوِی معرفت
چنانکه شارل کبِیر، پادشاه فرنگ که در اواخر سده هشتم (قرن دوم هجرِی) مِیلادِی تقرِیباً بر همه اروپا سلطنت داشت و مردِی
[١] سِیر حکمت در اروپا، ج١، ص١٠٧.