در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢٦٢ - بخش اول صدر المتألّهِین شِیرازى

دانشمندان اسلامِی ترجِیح دارد. افكار عمِیق شِیخ الرئِیس و ساِیر اتباع مشّا و آراء افلاطونِیان جدِید و تحقِیقات عمِیق و ژرف متصوّفه، آراء و افكار حكماى اشراقى و رواقى، در كتب تحقِیقى او هضم شده و سع? افكار و تحقِیقات او همه را فرا گرفته است.

ملاصدرا معتقد است كه باِید مبانى عقلى و قواعد نظرى را با چاشنى ذوق و كشف و شهود، از صورت فلسف? خشک و استدلالى صرف نظرى خارج نمود؛ نتِیج? اِین كار، منشأ توفِیق كامل بِین قواعد عقلى و مبانى كشفى و حقاِیق وارد? در كتاب و سنّت الهى گردِید. او معتقد است كه عقل تا به نور شرع منوّر نگردد و به وادى كشف و شهود قدم نگذارد، به‌جاِیى نمِی‌رسد؛ چه آنكه عقل و حقاِیق حاصل? از سِیر و روش عقل، تا در معلوم خارجى فانى نشود و از مقام حجاب خارج نگردد، درک حقاِیق محال است، زِیرا فكر و عقل، حجابى بِین انسان و واقعِیت است و صورت حاصل? از عقل «حجابُ اللّه الأكبر» است، چنانچه فرمودند: «العِلمُ هُوَ الحِجَابُ الأًکبَرُ».[١] حتى در مقام شهود هم شهود كامل عبارت است از فناء شاهد در مشهود، به‌نحوِی كه سالک از كلفت حمل مشاهده خلاص شود و فناء حقِیقى به او دست دهد:

[١] اِین جمله، رواِیت و کلام معصوم نِیست؛ بلکه عبارتِی است عرفانِی که بزرگان در کتب اخلاقِی و عرفانِی خود از اِین تعبِیر استفاده کرده‌اند و هِیچ منافاتِی با رواِیات مربوط به فضِیلت علم و عالم ندارد.