در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ٢١٨ - نِیکلا مالبرانش

نمِی‌گذارد حقِیقت امور را به‌درستِی درِیابد. نفسانِیات از تماِیلات هم قوِی‌تر و تأثِیرشان شدِیدتر است، به همِین جهت بِیشتر انسان را به خطا مِی‌اندازد. قوه فهم نِیز به واسطه محدود بودنش امور را بر انسان مشتبه مِی‌سازد و مخصوصاً غفلت انسان از محدود بودن فهم خود و گمانش بر اِینکه مِی‌تواند به علم خوِیش بر امور عالم احاطه پِیدا کند او را به طمع مِی‌اندازد و گمراه مِی‌کند.

مالبرانش در رِیاضِیات و طبِیعِیات تحقِیقات تازه‌اِی ندارد و به آنچه که از دکارت درِیافته اکتفا کرده است و لکن برخلاف دکارت در ما بعد الطبِیعه به تفصِیل وارد شده و اصول تعلِیمات دکارت را اختِیار نموده است و در بعضِی مسائل با او مخالفت کرده و از خود نِیز رأِی‌هاِیِی را اظهار نموده است که بعضِی از صاحب‌نظران دِیگر، خاصّه عرفا و اشراقِیان نِیز نظِیر آن تحقِیقات را نِیز داشته‌اند. ولِی مالبرانش به صراحت بِیان کرده و نحوه مخصوص آنها را موجّه ساخته است.