در آمدی بر تفکرات فلسفی - حسینی بیان،سید مهدی - الصفحة ١١٤ - تصوّرات فطرِیه

معتبر نِیستند، زِیرا قوّه متخِیله با چِیره‌دستِی خاصِی که خداوند به او عناِیت کرده است چِیزهاِیِی که اصلاً وجود خارجِی ندارد را مِی‌سازد؛ مثل غول بِیابانِی و نظاِیر آن.

خارجِیات

مفهوماتِی که منشأ انتزاع آنها از موجودات خارجِی است، معتبر و اطمِینان‌آور نِیستند، زِیرا اولاً مطمئن نِیستِیم که مصداق حقِیقِی در خارج دارند، ثانِیاً اگر هم داشته باشند معلوم نِیست که صورت موجود در ذهن با حقِیقت خارجِی آنها مطابق باشد. چنانکه صورتِی که از خورشِید در ذهن است، مسلّماً با حقِیقت خارجِی آن مطابقت ندارد، زِیرا با قواعد نجومِی مِی‌دانِیم خورشِید چندِین هزار برابر کُره زمِین است و حال آنکه صورتش در ذهن ما به اندازه ِیک کف دست هم بِیش نِیست.

تصوّرات فطرِیه

از مجموع تصوّرات سه‌گانه، تصوّرات فطرِیه باقِی مِی‌ماند؛ ِیعنِی تصوّراتِی که همراه فکر هستند و ِیا تحوّلات فکر و اندِیشه، آنها را پدِید آورده است. در اِین مورد باِید گفت:

الف: به حکم عام بودن قانون علت و معلول در عالم هستِی، هِیچ معلولِی بدون علت و هِیچ امر حادثِی بدون مُحدِث قطعاً تحقق پِیدا نمِی‌کند.