مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٨٠ - نظریات اشخاص نسبت به سیّد جمال الدّین
الأعظم کتابًا أبُثُّ فیه هذه الغَوائل و الحوادث و الکوارث، فبادَرتُ إلیه امتثالاً و علمت أنّ الله تعالی سیُحدثُ بِیَدک أمرًا.»
در جلد ٢ از تاریخ رجال ایران در صفحه ٤٣١ میگوید:
«حاج سیّد علی اکبر شیرازی فال اسیری، داماد مرحوم میرزای شیرازی بوده و در روی منبر در شیراز خطبهای مهمّ برای مخالفت با قضیّه تنباکو خوانده و شمشیر از زیر عبا درآورده و مردم را به جهاد تحریک نموده است، و لذا محمّد رضاخان قوامالملک او را دستگیر و به بصره تبعید میکند، و در بصره مصادف میشود با ورود سیّد جمال الدّین که از حضرت عبدالعظیم او را تبعید نموده بودند و پس از ملاقات و گفتگوها نامه را از سیّد میگیرد و به سامراء میبرد و به میرزا میدهد.»
تا آنکه میگوید: «خلاصه آقا سیّد علیاکبر، جناب آقا میرزا حسن را به حرکت در آورده فتوائی به این مضمون نوشتند: الیوم استعمالُ تنباکوی بأیّ نحوٍ کان در حکم محاربه با امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف است.»
و نیز در جلد ١ از همین تاریخ، در صفحه ٢٧١ از قول اعتماد السلطنه نوشته که: «سیّد جمال الدّین یک نسخه از آن نامه را برای ایشان فرستاده...» تا آنکه میگوید: «چون بنای فتنه تنباکو و فتوای جناب میرزا در این خصوص یقیناً نتیجۀ همین کاغذ بود، نتوانستم در دولتخواهی از شاه این کاغذ را پنهان کنم.» الخ.[١]
![]()
[١]ـ جنگ ٧، ص ٧٣ الی ١٠١.