مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٧٧ - رفع اشکالات و اتّهاماتی از ملاّصدرا در پاسخ مرحوم علاّمه به نامه آقای
طوائف و أقوام به عنوان نمایندگی و پیغام به حضورش مشرّف میشوند، دارای دو خاصّه باشند: یکی نامشان خوب باشد و دیگر آنکه زیبا چهره و نیکوروی باشند.
ملاّصدرا پس از بحث طویل، اثبات میکند که: عشق که همان تجاذب أرواح و نفوس باشد یک أمر معنوی و روحانی است و عشقی که مبدء آن قوای بهیمیّه و شهوت باشد، عشق نیست؛ آن عشق معنوی است که سالک را از مراحل مجاز عبور میدهد.
و حتّی مثال میزند که مجنون چنان غرق در واقعیّت و حقیقت و خالق و مدبّر لیلی شده بود، که چون لیلی به سراغ او آمد و گفت: من لیلی هستم، مجنون گفت: مرا با تو کاری نیست! دَعِی نفسَکِ عَنّی فَإنَّ عِشقَکِ شَغَلَنِی عنکِ![١] «دست از من بردار! من اینک چنان مستغرق در حقیقت شدهام که دیگر نیازی به تو ندارم.»
این محصّل مطلب و خلاصهای بود که عرض شد؛ آنگاه دشمنانِ حکمت اسلام تحریف وتصحیف نموده و با آن عباراتی که نمونۀ آن را آوردید ذکر میکنند. اینست کتاب اسفار صدرالمتألّهین که در همه مکاتب و مدارس موجود و علماء و فضلاء پیوسته با آن سر و کار دارند.
این حقیر وقت برای پاسخگوئی به سؤالات را ندارم؛ چون فعلاً تمام اوقات شبانهروزی من صرف نوشتن دورۀ «علوم و معارف اسلام» میشود، و إن شاء الله تعالی با انتشار آن دوره به تمامه و کماله تمام اینگونه اشکالات رفع میگردد. و چون این اتّهامی به حکیم عظیم القدر اسلام بود، لذا به جواب آن مبادرت شد.
و السّلام علیکم و رحمة الله و برکاته
سیّد محمّد حسین الحسینی الطهرانی
مشهد مقدّس ١٠ شوال ١٤٠٥
[١]ـ الله شناسی، ج ١، ص ١٤٨، الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة العقلیة، ج ٧، ص ١٧٧: قال: لی عنک غنًا بعشقک.