مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٦١ - وضع کشور ایران در دور&#١٧٢٨ قاجار، وضع فروش جمیع امتیازات به خارجیها بود

شاه شجاع، فقط حائلی بود برای آنکه استعمار را از نظر مردم پوشیده دارد وگرنه سرنوشت افغان در دست انگلیس بود و حکّام خود‌رأی و جاهل افغانستان به فکر واقعی نجات کشور نبودند. نابسامانی و جهل و تفرقه، روزگار مردم را تیره ساخته بود.

جاسوس انگلیسی می‌نویسد:

«این پادشاه، بازیچه ماست که آورده در کابل به تخت نشانده‌ایم. این عمل، بدون تردید یکی از شاهکارهای سیاسی فرمانروای کلّ هندوستان است که یکی از متنفّذین بومی را در ظاهر به روی تخت نشانده تا جلوی فریادهای سکنه را بگیرد، در حالی‌که قدرت و نفوذ حقیقی در دست عمّال انگلیس است.»

البتّه افغان‌ها این ذلت را تحمّل نکردند و علیه قشون انگلیس و دست‌نشانده‌هایش قیام کردند و بسیاری از آنان را از دم تیغ گذراندند و تفرقه‌افکنی‌ها و توطئه‌های انگلیس چاره ساز نشد، ناگزیر افغان را رها کرد.

در ایران خانواده قاجار، این سرزمین را ملک مطلق خود می‌پنداشتند و مردم را غلام زرخرید. حکومت بر ایالات، بر اساس هدایا بین افراد تقسیم می‌شد. أساساً بنیان سلسلۀ قاجار بر ظلم استوار شده بود.

وضع کشور ایران در دورۀ قاجار، وضع فروش جمیع امتیازات به خارجی‌ها بود. خارجی‌ها در نزد ایرانیان بسیار باشکوه بوده‌اند

وضع کشور ایران در دورۀ قاجار، وضع فروش جمیع امتیازات به خارجی‌ها بود

صفحۀ ٣٢٦:‌

این دست و دل‌بازی‌ها آنچنان بی حساب و کتاب پیش می‌رفت که عصر قاجار، به عصر امتیاز دهی نام گرفته است.

جان و دل درباریان و رجال سیاسی، در پی غرب بود. کسانی که در غرب زیسته‌ بودند یا مسافرت‌هایی به اروپا داشتند و یا توسّط بنیادهای سیاسی غرب با