مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٠٦ - ترجم١٧٢٨ أحوال سیّد مرتضی علم الهدی
متین پیش میرود و از مهمترین ارکان شعر علوی و مؤیّد مذهب در زمان خود به شمار میرود.
مهیار اصلاً مجوسی و ایرانی الأصل بود و به دست سیّد رضی در سنۀ ٣٩٤ اسلام آورد و در تحت تربیت و تعلیم او تربیت شد، و در شعر و ادب آنچه را که در توان داشت از استاد خود آموخت، و در ٢٥ جمادی الثّانیة در سنۀ ٤٢٨ رحلت کرد. و عجیب آن است که مَهْیار که اصلاً پارسی زبان و ایرانی بود چنان در عربیّت استاد شد که شعرای عرب اشعار خود را بر او عرضه میداشتند و تصحیح میکردند، و بزرگان از شعرای عربیّت بر استادی او صحّه گذاردهاند. مَهْیار از شعرای عصر خود برتری جست و کسی هم میزان با او نبود.
آری، کسی که همچون مَهْیار به دنبال ولای اهل بیت برود و از آثار عَلَمین شریفَین، همچون سیّد مرتضی و سیّد رضی و از آثار شیخ مفید دنبال کند، عَجَبی ندارد که چنین سرآمد روزگار و زبانزد خاصّ و عام گردد.
در الغدیر از مَهْیار دیلمی چندین قصیده، چه غدیریّه و چه در مدح اهلبیت علیهمالسّلام و چه در مراثی آنها آورده است. و نیز در صفحه ٢٥٦ مرثیهای را که در وفات شیخ مفید (ابن المعلّم محمّد بن محمّد بن نعمان متوفی ٤١٣) سروده است آورده است؛ این قصیده ٩١ بیت است.
ترجمۀ أحوال سیّد مرتضی علم الهدی
در الغدیر، جلد ٤، از صفحه ٢٦٢ تا صفحه ٢٩٩، در ترجمۀ احوال و قصائد غدیریّه و مراثی و سایر قصائد و القاب و مناصب و علوم سیّد مرتضی بحث کرده است.
سیّد مرتضی علم الهدی، ذوالمجدین، ابوالقاسم علیّبن حسینبن موسیبن محمّدبن موسیبن ابراهیمبن الإمام موسی الکاظم علیهالسّلام، بوده است. سیّد