مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٠ - قطعهای از نام١٧٢٨ سلوکی حاج میرزا جواد آقا ملکی تبریزی به مرحوم کمپانی
مرحوم مغفور ـ جزاه الله عنّا خیرَ جزاء المعلّمین ـ میفرمودند که:
«باید انسان یکمقدار زیاده بر معمول تقلیل غذا و استراحت بکند تا جنبۀ حیوانیّت کمتر و روحانیّت قوّت بگیرد.» و میزان آن را هم چنین میفرمودند که: انسان
اوّلاً: روز و شب زیاده از دو مرتبه غذا نخورد، حتّی تنقّل ما بین الغذائین نکند.
ثانیاً: هر وقت غذا میخورد باید مثلاً یک ساعت بعد از گرسنگی بخورد، و آنقدر بخورد که تمام سیر نشود.
این در کمّ غذا، و امّا در کیفش:
باید غیر از آداب معروفه، گوشت زیاد نخورد؛ به این معنی که: شب و روز هر دو نخورد، و در هر هفته، دو سه دفعه هر دو را (یعنی هم روز را و هم شب را) ترک کند. و یکی هم اگر بتواند للتَّکَیُّف نخورد، و لامحاله آجیلخور نباشد؛ اگر احیاناً وقتی نفسش زیاد مطالبۀ آجیل کرد استخاره کند. و اگر بتواند روزههای سه روز هر ماه را ترک نکند.
و امّا تقلیل خواب، میفرمودند:
شبانه روزی شش ساعت بخوابد؛ و البتّه در حفظ لسان و مجانبت اهل غفلت اهتمام زیاد نماید. اینها در تقلیل حیوانیّت کفایت میکند.
و امّا تقویت روحانیّت:
اوّلاً: دائماً باید همّ و حزن قلبی به جهت عدم وصول به مطلوب داشته باشد.
ثانیاً: تا میتواند ذکر و فکر را ترک نکند، که این دو جناح سیر آسمان معرفت است. در ذکر عمدۀ سفارش أذکار صبح و شام [است]، أهمّ آنها که در أخبار وارد شده، و أهمّ تعقیبات صلوات، و عمدهتر ذکر وقت خواب که در أخبار مأثور است؛ لاسیّما متطهّراً در حال ذکر به خواب برود.
و [امّا] شبخیزی، میفرمودند: