مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٦٥ - فراماسونی یکی از عوامل مؤثّر در استعمار و خواب نمودن کشورهای اسلامی

از انگلستان تغذیه می‌شدند. همگام با این خطر، شعارهای ناسیونالیستی نیز کمک فراوانی در تضعیف عثمانی می‌کرد.

[فراماسونی یکی از عوامل مؤثّر در استعمار و خواب نمودن کشورهایاسلامی]

صفحۀ ٣٣٥:

فراماسونی‌گری

یکی از کانال‌های عمدۀ نفوذ و استیلای استعمار بر کشور‌های اسلامی، تشکیلات گسترده و جهانی فراماسونری بود که در بسیاری از تحوّلات سیاسی عالم اسلام و کسب امتیازهای گوناگون مؤثّر بود؛ امتیاز تنباکو نیز بی‌نصیب از این پدیده نبود. از این روی اشاره‌ای به این بازوی سیاسی و فرهنگی غرب نیز سودمند است.

در همان زمانی که غرب روند نوینی را در پیش گرفته بود و با شتاب در جهان گسترش می‌یافت، پدیدۀ دیگری به همان شتاب به عنوان رویّۀ دیگر غرب خودنمایی می‌کرد. این پدیدۀ جدید به عنوان پشتوانه تبلیغی، زمینه‌سازی و توجیه‌گری سلطۀ غرب، بازو به بازوی استعمار نوگام بر‌می‌داشت و در راه کمک به آرمانهای آن می‌کوشید.

فراماسون‌ها در شعار، تظاهر به آزادی از بند‌های سیاسی و مذهبی می‌کردند. شعارهای به ظاهر زیبا و سودمند برای انسان‌های زیر سلطه و ستم که تشنۀ آزادی بودند. انجمن‌های فراماسونری نخست سراسر غرب را فراگرفت و سپس شاخه‌هایی از آن در مستعمرات و ممالک تحت نفوذ استعمار برپا شد. شعارهای فراماسونری با الهام از انقلاب کبیر فرانسه ترکیب یافته بود. طبقه‌ای که می‌خواستند در تولید و کار، بازرگانی و انباشتن دارایی آزاد باشند و با طبقات اشراف کلیسا و حاکم، برابر گردند.