مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٩٢ - احادیثی از طریق اهل بیت علیهم السّلام در باب اداء صلوات خمسه در اوّل وقت آن
[١]` و امّا تقریر مطلب از طریق روایات اهل بیت علیهم السّلام بدین صورت است:
محمّد بن یحیی از أبی بصیر از امام صادق علیه السّلام روایت میکند که فرمود:
مَن صَلَّی فِی غَیرِ وَقتٍ فَلاَ صَلاةَ لَهُ.١٣
«کسی که در غیر وقت نماز آن را بجای آورد پذیرفته نخواهد شد.»
این روایت به وضوح دلالت دارد که نماز در غیر وقت فضیلت خود، مورد رضای الهی نیست؛ زیرا کاملاً واضح است که مقصود امام علیه السّلام نمازِ قبل از حلول وقت نیست، چون این مطلب از ضروریترین مسائل است و احتیاجی به تذکّر و تنبّه ندارد؛ و اطلاق روایت، هر دو موردِ تقدیم نماز و تأخیر آن را از وقت فضیلت شامل میشود.
احادیثی از طریق اهل بیت علیهم السّلام در باب اداء صلوات خمسه در اوّل وقت آن
نیز روایتی در عیون الاخبار از امام رضا از پدرانشان از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نقل میکند که فرمودند:
قالَ رسولُ الله صَلّی الله علیهِ و آلِه و سلّم لا یَزالُ الشَّیطانُ ذَعِراً مِنَ المُؤمِنِ ما حافَظَ علَی مَواقیتِ الصَّلَواتِ الخَمسِ فإذا ضَیَّعَهُنَّ اجْتَرأ علَیهِ فأدخَلَهُ فی العَظائِمِ.١٤
«رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند: پیوسته شیطان از مؤمنی که نمازهای خود را در اوقات مخصوصۀ خود بجای آورد بر کنار است، پس اگر در انجام آنها کوتاهی ورزید به او نزدیک شده و او را به گناهان کبیره وارد مینماید.»
روایت دیگر از شیخ طوسی از حسین بن سعید ... از امام صادق علیهالسّلام است که فرمود:
لِکُلِّ صَلاةٍ وَقتانِ و أوّلُ الوَقتَینِ أفضَلُهُما وَ لاَ یَنبَغِی تَأخِیرُ ذَلِکَ عَمدًا ولَکِنَّهُ وَقتُ مَن شُغِلَأونَسِیَأوسَهاأونامَوَلَیسَلأحَدٍأنیَجعَلَآخِرَالوقتَینِوَقتاًإلاّمِنعُذرٍأو عِلّةٍ.١٥
«هر نمازی دو وقت دارد و بهترین از آن دو، وقت اوّل است و سزاوار نیست تأخیر نماز عمداً؛ و لکن خدای متعال برای افرادی که کار لازمی برایشان پیش آمده یا فراموش کردهاند یا سهو نمودهاند و یا خواب آنان را بازداشته است وسعتی داده تا بتوانند آن را انجام دهند؛ و کسی نمیتواند آخر وقت را در نظر آورد و نماز را در آخر وقت بخواند مگر به جهت عذری و یا گرفتاری و ناراحتی که مانع شود.»
و امّا بعضی از روایات که دلالت بر دخول وقت هر دو نماز را در اوّل زوال و یا غروب خورشید دارند صرفاً به جهت کفایت و اجزاء نماز است، نه افضلیّت و رجحان نماز دوّم، مثل: `