مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٠٦ - مطالب ذکر شده توسط آقای حاج عزیز الله طباطبائی درباره کتابخانههای شام و قونیه و لندن

برخورد کردم که آخرش ناقص بود و قسمت تنزیه الأئمّه را نداشت و در هامش آن نوشته بود که: «چون این قسمت باطل بود من پاره کردم و به دریا ریختم». این جمله را یک نفر مرد سنّی متعصّب که آن کتاب را خوانده بود نوشته بود.

و دیگر گفتند: کتب خطّی کتابخانۀ ظاهریّۀ دمشق بیست هزار مجلّد است و تا به حال بیست و اندی مجلّد فهرست برای آن نوشته شده است که من آنها را دارم و هنوز فهرستش کامل نشده است.

و دیگر گفتند: تمام کتب خطّی محیی‌ الدین عربی را که به دست خود او نوشته شده است صدرالدّین قونوی وقف کرده است و در پشت آنها به خط خود وقف‌نامه را نوشته و همۀ آنها در کتابخانۀ عمومی صدرالدّین قونوی در ترکیّه موجود است.

و دیگر گفتند: ما خیال می‌کردیم که تا به حال که در کتابخانه‌های انگلستان که به تمام کتب آنها مراجعه شده و عکسبرداری شده و فهرست شده و از طرف مورّخین و مطّلعین و خاورشناسان بررسی و تحقیق شده است، دیگر مجال مراجعه و پیدا کردن مطلب جدیدی را باقی نگذارده است، ولی من چون در سال قبل به لندن رفتم و به کتابهای آنجا مراجعه کردم معلوم شد چنین نیست، بررسی و تحقیق آنها از نقطه ‌نظر فنّ خود آنها بوده است، نه از جهت مطالب و مباحث مذهبی؛ و دربارۀ شیعه در کتب آنجا مطالب تازه‌ای به چشم می‌خورد که هیچ‌گونه بررسی و تحقیقی به عمل نیامده است.

اقول: وقتی کتابخانه لندن چنین باشد که معظم‌ترین مکتبه‌های دنیاست بنابراین در کتابخانه‌های پاریس و آمریکا و لنین گراد و مسکو و هِنْد و سائر نقاط به طریق اولی کتب بررسی نشده و تحقیق نشده بیشتر است، و با مراجعۀ به آنها مطالب و مباحث جدیدی در تاریخ شیعه پیدا خواهد شد.

آقای حاج آقا عزیز الله طباطبائی نوۀ دختری مرحوم آیةالله آقا سیّد محمّد کاظم