مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧٨ - اعمال اعجابآور، مربوط به تقویت نفس است و با ایمان به خداوندِ واحد ارتباطی ندارد

وقتی که از خلیفه سؤال کردیم: آیا احساس هیچ‌گونه سوزشی می‌کنی یا خیر؟ وی در پاسخ گفت: آهای جوان ایرانی! ایمانت هنوز به سنگر نهائی الهام نرسیده است! پدران تو در ایران دریایی از ایمان داشتند، من سرگذشت آنها را خوانده و مفتون شخصیت مولوی شما هستم.

اعمال اعجاب‌آور، مربوط به تقویت نفس است و با ایمان به خداوندِ واحدارتباطی ندارد

در اینجا بد نیست چند سطر از سرگذشت خلیفه‌ها و پیروانشان و بنیاد و پیدایش آنان و نیز اصل و مبدأ نمایش‌های ایشان را بنگاریم:

هواداران خلیفه‌ها در جرگه پانصدهزار مالایایی مقیم آفریقای جنوبی هستند، سیصد سال پیش آنان را به عنوان برده و برای انجام کارهای سنگین از مالایا به افریقای جنوبی آوردند، امّا آنان آئین اسلام را همراه خویش به آفریقای جنوبی بردند و وجود تبعیض‌های نژادی از ابتداء آنان را بهم نزدیک ساخت و سرسختی آنان را در ایمان به اسلام که مخالف جدّی تبعیضات نژادی است دو چندان کرد و زندگی ایشان را متشکّل‌تر و پیوسته‌تر ساخت.

سال‌ها قبل چند گروه چهل تا پنجاه نفری از آنها دور هم گرد آمدند و هر گروه خلیفه‌ای برای خود برگزیدند و برای اثبات درجه ایمان خویش به درگاهخدا دست به کارهایی زدند که امروزه در سراسر آفریقا به نمایش‌های خلیفه مشهور است.

کارهای آنها تا حدودی به اعمال عجیب دراویش سابق کردستان شباهت دارد با این تفاوت که نمایش‌های اینها ممکن است مایۀ شگفتی دراویش ایران را نیز فراهم سازد.

هسته و کانون مرکزی این نمایش‌های اعجاب‌آور ایمان است، ایمان به خدا،