شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٧٢ - قرب حق

مى‌گفتند اين حديث را مى‌خواندند كه حضرت موسى به عنوان مناجات با خداوند عرض مى‌كند:

«يا ربّ اقريب انت منّى فأناجيك ام بعيد فاناديك‌؟»، (پروردگار من آيا تو به من نزديكى پس با تو مناجات كنم يا دورى تا تو را صدا بزنم‌؟)

خطاب رسيد: «يا موسى انا جليس من ذكرنى»[١]، (اى موسى من با كسى كه مرا ياد كند همنشينم)

گويا تنها فاصله‌ى بين ما و خدا همان غفلت ما است وقتى غفلت برطرف شد ديگر فاصله نيست.

يار نزديكتر از من به من است اين عجب بين كه من از وى دورم

قرآن مى‌فرمايد: وَ لَقَدْ خَلَقْنَا اَلْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ اَلْوَرِيدِ[٢]

(ما انسان را آفريديم و وسوسه‌هاى نفس او را مى‌دانيم و به او از رگ گردن نزديكتريم.)

منظور از نزديكى در اين آيه و حديث قبل و آيه ١٨٦ بقره، نزديكى وجودى و احاطه وجودى حق به همۀ موجودات است و قرب مكانى نيست.

راغب اصفهانى مى‌نويسد: «كلمه وسوسه به معناى خطور افكار زشت در دل است و اصل آن از وسوس است كه به معنى آواز و

[١]- اصول كافى ج ٢، باب ما يجب من ذكر اللّه.

[٢]- ق، ١٦.