شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٣٠ - صورت صناعى و طبيعى
برداشت شود، جوشش و فيضان مىكند و در ناحيه خداوند محدوديت نيست اما از طرف موجودات چون هركدام قدر و اندازهى معلوم و استعداد مشخصى دارند به اندازه ظرفيت وجوديشان از اقيانوس بيكران فيض الهى بهره مىگيرند. به اين مناسبت بحثى فلسفى را عنوان مىكنيم.
فلاسفه مىگويند: «للوجود حاشيتين اعلى المراتب اعنى اللّه و ادنى المراتب اى الممكنات» وجود (هستى) دو حاشيه دارد يك حاشيۀ ان اللّه (واجب الوجود) است و يك حاشيۀ آن ممكنات كه خصوصيت آنها امكان و استعداد است. استعداد يعنى مىشود كه بشود مثلا اين ستون فلزى را ملاحظه كنيد فعلا به اين زوديها نمىشود انسان شود هرچند امكان استعدادى دارد. اما يك غذاى پخته را كه خورد شده و جزو خون شده است بزودى مىشود انسان بشود و يا اين كه كت و شلوار دوخته را پيش خياط برده و بگوئيم پيراهن بدوزد امكان استعدادى قريب ندارد ولى يك پارچهى ندوخته را ببريم مىشود با آن پيراهن دوخت. دراينصورت پارچه شكل صناعى پيدا مىكند.
صورت صناعى و طبيعى
صورت بر دو قسم است:
١ - صناعى
٢ - طبيعى