تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٩٢٧ - پندهاى مسيح

و براى آن كوشش كند تا آنگاه كه چون تواند مردم را به شگفتى اندازد همان كند.

گستره پرتوى خورشيد، كور را چه سودى رساند در حالى كه آن را نمى‌بيند، همين طور كه دانش دانشمند، او را كه به دانش خويش عمل نمى‌كند، سودى نرساند.

ميوه‌هاى درخت چه بسيار باشد، ولى همه آنها ثمر بخش و خوردنى نباشد و دانشمندان چه بسيارند ولى همه آنان از دانسته خويش بهره‌مند نشوند و سود نبرند و زمين چه فراخ است ولى همه جايش، قابل سكونت نيست و سخنوران چه بسيارند ولى همه سخن آنان پذيرفته نيايد و راست پنداشته نشود، پس خويش را از دانشمندان دروغين حفظ نماييد؛ آنان كه پشمينه پوشند، سرهاى خود را به زير گيرند تا خطاهاى خود را درست جلوه دهند، از زير ابروهاى خود خيره نگاه كنند، همان گونه كه گرگ‌ها خيره نگاه كنند، و گفتارشان مخالف كردارشان باشد. آيا از بوته تمشك وحشى، مى‌توان انگور، و از بوته هندوانه تلخ، انجير چيد؟ همين طور گفتار دانشمند دروغ پرداز، اثرى جز كژى و ناراستى ندارد و اين گونه باشد كه هر كس سخنى گويد راست گويد.

٢٧- از روى حقيقت به شما مى‌گويم: به درستى كه بذر در زمين نرم و هموار برويد و در سنگلاخ نرويد و همين طور حكمت در دل فروتن شكوفا گردد و در دل خود بزرگ بين گردنكش شكوفا نشود. آيا نمى‌دانيد كه هر كه سرش را تا سقف برافرازد سرش بشكند و هر كه سر فرود آورد زير سقف سايبان گيرد و سقف او را پناه دهد همين طور هر كه در پيشگاه خدا فروتنى ننمايد خدا او را به خوارى فرو نشاند و هر كه در پيشگاه خدا فروتنى نمايد خدا او را فراز دهد و بالا برد. همانا اين گونه نباشد كه عسل در هر حال در مشك، سالم بماند همان طور كه در دل‌ها در هر حالى حكمت پا نگيرد، به راستى، تا آنگاه كه مشك پاره نشده يا خشك نگرديده يا بدبو نشده خواهد توانست كه آوند و ظرف عسل باشد، همين طور، دلها تا آنگاه كه شهوت‌ها آنها را ندريده و زياده خواهى آنها را نيالوده و نعمت‌ها آنها را سخت نساخته، خواهند توانست كه آوند و ظرف حكمت باشند.

٢٨- از روى حقيقت به شما مى‌گويم: به راستى كه آتش در خانه‌اى روى دهد و پيوسته از خانه‌اى به خانه ديگر رود تا آن هنگام كه خانه‌هاى بسيارى به آتش كشيده شود مگر اينكه خانه نخست را دريابند و بنيانش بركنند