تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥٧٥ - از سخنان امام صادق

٣٧- بهترين زمامدار كسى است كه سه ويژگى داشته باشد: مهربانى، بخشندگى و دادگرى.

٣٨- سه چيز است كه نبايد زمامدار در آن كوتاهى نمايد: تأمين امنيّت مرزها، رسيدگى به شكايت‌ها و انتخاب نيك مردان براى امور مردمان.

٣٩- رعايت سه چيز در باره زمامداران بر كارمندان و مردمان واجب است:

فرمانبردارى از زمامداران، خيرخواهى براى آنان در غياب و حضورشان، و دعا براى پيروزى و بهبود امورشان.

٤٠- بر فرمانروا لازم است براى خواص و عوام سه چيز را رعايت نمايد: پاداش ارزنده به نيكوكار دهد تا در آن كار نيك بيشتر ترغيب شود، از گناهان بدكار چشم پوشى كند تا توبه پيشه سازد و دست از گمراهى بردارد، و با احسان و انصاف خود بين آنان وحدت ايجاد نمايد.

٤١- سه چيز است كه هر فرمانروايى آن را دست كم گيرد و در آن تساهل ورزد برايش گران تمام مى‌شود: گمنام كم فضلى كه از جمع مردم كناره گرفته، دعوت‌كننده به بدعتى كه كار خود را با سپر ساختن امر به معروف و نهى از منكر پيش مى‌برد، و مردم شهرى كه كسى را به رياست خود برگزيده‌اند تا از اجراى حكم فرمانروا در باره آنان، جلوگيرى نمايد.

٤٢- خردمند هيچ كس را سبك نشمارد به ويژه سه گروه را: دانشمندان، زمامداران و برادران [دين‌]؛ زيرا هر كه دانشمندان را سبك شمارد [و ارزشى براى آنها قائل نشود] دين خود را تباه سازد، هر كه زمامداران را سبك شمارد [و آنان را دست كم گيرد] دنياى خود را بر باد دهد و هر كه برادران [دينى‌] را سبك به حساب آورد [و احترامى براى آنان قائل نشود] به مردانگى خود آسيب رسانده است.

٤٣- اطرافيان زمامدار را سه گروه يافتيم: گروهى طرفدار امور خير هستند كه اين گروه بر خود و زمامدار و مردم مايه خير و بركت‌اند، گروهى هدف نهايى‌شان حفظ پست و مقام خودشان است و بس. اين گروه نه قابل ستايش‌اند و نه قابل نكوهش بلكه به نكوهش نزديكترند، و گروه هم طرفدار شرارت‌اند كه اين گروه بر خود و زمامدار مايه مذمّت و بدبختى‌اند.