تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥١٩ - سخنان كوتاهى كه از امام باقر

٥- روزى امام باقر ٧ به آنان كه در محضرش بودند فرمود: مردانگى چيست؟

آنان هر يك اظهار نظرى كردند؛ آنگاه امام ٧ فرمود: مردانگى آن است كه زياده نخواهى كه خوار گردى و اظهار فقر ننمايى كه تهيدست گردى و بخل نورزى كه دشنام شنوى و نابخردى نكنى كه دشمن يابى؛ پس آنگاه از امام ٧ پرسيده شد كه چه كسى بر اين كار تواناست؟ پس آن حضرت ٧ فرمود: آن كس كه دوست دارد چون مردمك در چشم و همانند مشك در عطرها و بسان خليفه روزگار شما باشد.

٦- روزى مردى در محضر امام باقر ٧ عرض كرد: «خدايا! ما را از جمله آفريدگانت بى‌نياز كن». آنگاه ابو جعفر ٧ فرمود: اين گونه مگوى ولى بگو: «خدايا ما را از بدكاران آفريدگانت بى‌نياز كن» چرا كه به راستى مؤمن از برادرش بى‌نياز نمى‌گردد.

٧- براى حقّ [راستى‌] بپاخيز و از آنچه تو را ثمرى نبخشد دورى گزين و از دشمنت اجتناب كن و از دوستت از هر گروهى كه باشد بر حذر باش مگر از دوست امينى كه از خدا بيم دارد. با بزهكار معاشرت منما و او را بر راز خود، آگاه مساز و در كارت از بيمناكان از خداى، مشورت بخواه.

٨- دوستى بيست ساله [نوعى‌] خويشاوندى است.

٩- اگر بتوانى با كسى معامله نكنى مگر آن كه به او احسان نمايى، پس همين كار را انجام ده.

١٠- سه كردار هم در دنيا و هم در آخرت، ارزشمند است: از آن كس كه بر تو ستم ورزيده درگذرى و با آن كس كه با تو قطع رابطه كرده، رابطه برقرار كنى و بر آن كه بر تو جهل ورزيده بردبارى نمايى.

١١- ستم سه گونه است: ستمى كه خداى از آن درنگذرد و ستمى كه خداى از آن درگذرد و ستمى كه از آن بازخواست نمايد؛ و امّا ستمى كه خداى از آن درنگذرد همانند قرار دادن براى خداست و امّا ستمى كه خداى از آن درگذرد ستم‌ورزى شخص بر خود در آنچه ميان خود و خداست و امّا ستمى كه خداى از آن بازخواست كند ستم در حقوق ميان بندگان است.