٤٧- و امّا حقّ كسى كه خداوند بوسيله او و توانايى‌اش تو را شاد نموده پس اگر او قصد شاد نمودن تو را داشته نخست خداى را سپاس بگزار و آنگاه به اندازه شايستگى‌اش، با پاداش دادن، از او قدردانى كن و نيك آغازى او را تلافى كنى و در صدد جبران [كار] او باشى و چنانچه قصد شاد نمودن تو را نداشت خدا را سپاس بگزارى و از او تشكّر كنى و بدانى كه اين شاد شدن تو از اوست و اين شادمانى مخصوص توست و او را از آن رو كه سببى از اسباب نعمت‌هاى خداوند است دوستش بدارى و از اين پس نيك خواه او باشى؛ چرا كه اسباب نعمت‌ها در هر كجا كه باشند و اگر چه قصدى نداشته باشند، خير و بركت هستند. و لا قوّة الّا باللَّه.

٤٨- و امّا حقّ كسى كه دست تقدير، با گفتار و يا كردار كسى، به تو بدى كرده اين است كه اگر او، خود، خواهان بدى كردن بود، پس گذشت نمودن از مردمى از اين دست، كه موجب بازدارندگى و خوش برخوردى است، نيكوتر است. چرا كه خداوند مى‌فرمايد:

«و هر كه پس از ستم [ديدن‌] خود، يارى جويد و انتقام [گيرد] راه [نكوهشى‌] بر ايشان نيست- تا بدان جا كه- از اراده قوى در كارهاست». [شورى (٤٢)، آيه ٤١ و ٤٣] و خداى عزّ و جلّ فرمود: «و اگر عقوبت كرديد همان گونه كه مورد عقوبت قرار گرفته‌ايد، متجاوز را به عقوبت رسانيد و اگر صبر كنيد البته آن براى شكيبايان بهتر است». [نحل (١٦)، آيه ١٢٦]. اين، در صورت عمدى است، پس اگر عمدى نبود، به قصد انتقام‌جويى بر او ستم روا مدارى تا او را به خطاى غير عمد، از قصد كيفر دهى و با او مهربانى كنى تا به نيكوترين برخوردى كه مى‌توانى پاسخش داده باشى. و لا قوّة الّا باللَّه.

٤٩- و امّا حقّ عموم هم كيشان تو، خوش نيّتى و مهربانى شامل همگان، نرم رفتارى با بدرفتاران، انس و الفت با دينداران، تلاش براى اصلاح امور آنان، سپاسگزارى از خوش رفتاران با خود و با تو؛ زيرا خوش رفتارى با خودش، يك نوع خوش رفتارى با تو نيز به حساب مى‌آيد كه در واقع او با اين رفتارش از آزار تو خوددارى كرده و زحمتى به تو نداده و خودش را حفظ كرده است؛ پس براى همگان دعا كن و به يارى همه پرداز و در مقايسه با خود براى يكايك آنها موقعيّتى را مدّ نظر دار، كهنسال آنان را به جاى پدر و خردسالشان را به جاى فرزند و ميانسالشان را به جاى برادر خود در نظر دار و هر كدام نزد تو آمدند با لطف و محبّت به دلجويى آنان پرداز و به كارشان رسيدگى نما و حقوق برادرى را به خوبى رعايت كن.