تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٧٧ - سخنان كوتاهى كه از أمير المؤمنين على
١٢٦- پروردگارا! چه بدبخت است كسى كه آنچه از پادشاهى و قدرت تو مىبيند، در كنار آن پادشاهى و قدرت تو كه به چشم و دلش نمىبيند، در نگاه و دل او بس بزرگ نيايد و بدبختتر از او كسى است كه پادشاهى و قدرت مشهود و نامشهود تو در قياس با عظمت و جلال تو در چشم و دلش بس خرد و ناچيز نيايد. خدايى جز تو نيست، پاك و منزّهى اى خدا! همانا من از ستمكارانم.
١٢٧- به راستى، دنيا سراى نابود شدن است و رنج بردن و دگرگونى و پند گرفتن.
نشانه نابود شدن اينكه روزگار كمان خود را كشيده، تيرهايش به خطا نرود و زخمهايش درمان نپذيرد. تندرست را به تير بيمارى زند و زنده را به تير مرگ. سراى رنج است؛ زيرا آدمى فراهم مىآورد آنچه را كه نمىخورد و مىسازد آنچه را كه در آن نمىنشيند؛ آنگاه به سوى خدا مىرود، در حالى كه نه از آن مال، پشيزى با خود مىبرد و نه از آن ساختمان، خشتى! سراى دگرگونى است؛ زيرا يكى را بينى كه روزگارى بر [نعمت و مال] او حسرت مىخوردند، امروز سزاوار دلسوزى شده است و يكى را بينى كه روزگارى او را سزاوار دلسوزى مىدانستند، امروز بر [نعمت و مال] او حسرت مىخورند و اين نيست جز به خاطر نعمتى كه از دستش رفته و يا تنگدستى كه گريبان او را گرفته! دنيا سراى پند و عبرت گرفتن است؛ زيرا همين كه انسان مىخواهد به آرزويش دست يابد مرگش فرا رسيده او را مىربايد، نه ديگر آرزو فراچنگ مىآيد و نه آرزومند از چنگ مرگ رهايى مىيابد. سبحان اللَّه! شادى دنيا چه فريبنده و سيراب كردنش چه تشنه ساز و سايه آن چه گرم و سوزنده است! گويا آنچه بوده هرگز نبوده و گويا آنچه بودنى است بوده و گذشته. به راستى، فقط خانه آخرت خانه اقامت و منزل پايندگى و جايگاه بهشت و دوزخ است. اولياء اللَّه با شكيبايى به پاداش دست يابند و با عمل كردن به آرزوى خود رسند.
١٢٨- از محبوبترين راههاى منتهى به خدا، نوشيدن دو جرعه است: يكى جرعه خشمى كه با بردبارىاش فرو خورى و ديگرى جرعه غصهاى كه با شكيبايىاش در خورى. و از محبوبترين راههاى منتهى به خدا، ريختن دو قطره است: يكى قطره اشكى در دل شب و ديگرى قطره خونى در راه خدا. و از محبوبترين گامها به سوى خدا، دو گام است: يكى گام برداشتن مرد مسلمانى كه به وسيله آن صف مجاهدان راه خدا را محكم سازد و ديگرى گامى است كه براى صله رحم بر مىدارد و اين گام از گام اول بهتر و برتر است.