تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣١٩ - فرمايش أمير المؤمنين على
و به روح شهوت، به لذّت خوردن و نوشيدن دست يافتند و از نكاح حلال زنان برخوردار گشتند و به روح بدن، جنبيدند و رشد نمودند. آنان همان كسانىاند كه مورد آمرزش قرار گرفتهاند و از لغزششان چشم پوشى شده است. آنگاه فرمود:
«برخى از آن پيامبران را بر برخى ديگر برترى بخشيديم. از آنان كسى بود كه خدا با او سخن گفت و درجات بعضى از آنان را بالا برد و به عيسى پسر مريم دلايل آشكار داديم و او را به وسيله روح القدس تأييد كرديم» [سوره بقره (٢)، آيه ٢٥٣].
سپس در باره همه آنان فرمود: «و آنها را با روحى از جانب خود تأييد كرده است» [سوره مجادله (٥٨)، آيه ٢٢]. مىفرمايد: آنان را بدان گرامى داشت و بر ديگران برترى داد، پس آنانند كه آمرزيدهاند.
سپس اصحاب يمين [گروه خوشبختان] را ياد كرد كه ايشان خود مؤمنان راستين هستند و در آنان چهار روح نهاد: روح ايمان، روح قوّت، روح شهوت و روح بدن، و بنده مؤمن اين چهار روح را كاملا داراست تا هنگامى كه حالاتى براى او رخ دهد.
عرض كرد: اين حالات چيستند؟
أمير المؤمنين على ٧ فرمود: اما نخستين آنها همان است كه خدا فرموده: «و برخى از شما به غايت پيرى مىرسد به گونهاى كه پس از دانستن [بسى چيزها] چيزى نمىداند» [سوره حجّ (٢٢)، آيه ٥]، پس همه روحهاى او كاسته شود ولى از ايمان بيرون نرود، زيرا خدا با او چنين كرده و به پستترين مرحله عمرش كشانده است به گونهاى كه وقت نماز را نشناسد و نه توان نماز شب خواندن را دارد و نه تاب روزه گرفتن. اين كاهشى است در «روح ايمان» ولى به خواست خدا زيانى هم به او ندارد.
و روح شهوت او نيز رو به كاهش گذارد به طورى كه اگر زيباترين دختران آدم بر او گذر نمايد وى دل به آن دختر زيبا نبندد و روح بدن در او بماند و با آن بجنبد و افتان و خيزان برود تا مرگش فرا رسد و اين هم به حال خوشى است، خداست كه با او چنين كرده و گاهى در دوران نيرومندى و جوانى دستخوش حالاتى شود كه قصد گناه نمايد و «روح قوّت» او را بر انجام آن گناه تحريك نمايد و «روح شهوت» آن گناه را براى او آرايش دهد و «روح بدن» او را مىكشاند تا در گناهش اندازد