تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥٧١ - از سخنان امام صادق

١٩- شيوايى سخن در سه چيز نهفته است: نزديك شدن به معنى مورد نظر، دور شدن از سخنان اضافى و با كلمات كم مطالب زياد فهماندن.

٢٠- نجات در سه چيز است: زبانت را [از ضربه زدن به خودت‌] نگهدارى، خانه‌ات را [به اندازه نيازت‌] وسيع گردانى و هنگام اشتباه و خطا كردن پشيمانى نمايى.

٢١- نادانى در سه چيز است: در عوض كردن دوستان، بدون دليل مخالفت‌ورزيدن و جستجو كردن در امور بى‌فايده.

٢٢- سه چيز است كه در هر كس باشد به زيان اوست: نيرنگ زدن، پيمان شكستن و تجاوز كردن. و اين است معنى فرمايش خدا: «نيرنگ زشت جز دامن صاحبش نگيرد» [سوره فاطر (٣٥)، آيه ٤٣]. «پس بنگر كه فرجام نيرنگشان چگونه بود: ما آنان و قومشان را همگى، هلاك كرديم» [سوره نمل (٢٧)، آيه ٥١]. و همچنين فرمود: «پس هر كه پيمان‌شكنى كند، تنها به زيان خود پيمان مى‌شكند» [سوره فتح (٤٨)، آيه ١٠] و نيز فرمود: «اى مردم! سركشى شما فقط به زيان خود شماست؛ شما بهره زندگى دنيا را مى‌طلبيد» [سوره يونس (١٠)، آيه ٢٣].

٢٣- سه چيز است كه مرد را از جستجوى مراتب عالى باز دارد: كوتاهى همّت، كم چاره‌جوئى و سستى رأى.

٢٤- آينده‌نگرى در سه چيز است: خدمتگزارى به سلطان [عادل‌]، اطاعت از پدر و فروتنى در برابر مولا.

٢٥- صميميّت در سه كس است: در همسر هم فكر، فرزند خوش رفتار و دوست خوش مشرب با صفا.

٢٦- هر كه را سه ويژگى نصيب گردد به سه چيز ديگر دست يابد كه بزرگترين توانگرى است: قناعت به آنچه كه عطا شده، قطع اميد از مال و منال مردم و ترك زياده‌طلبى.

٢٧- بخشنده جز به سه ويژگى، بخشنده به شمار نيايد: مالش را سخاوتمندانه در حال توانگرى و تنگدستى بخشش نمايد، مال خود را به نيازمند واقعى پردازد و متوجّه باشد ارزش تشكّرى كه در برابر آن بخشش دريافت مى‌نمايد بيشتر از آن است بخشش نموده.