تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥١١ - از سخنان امام باقر
شمشيرى بر مشركان عرب. خداوند جلّ و عزّ مىفرمايد: «مشركان را هر كجا يافتيد بكشيد و آنان را دستگير كنيد و به محاصره درآوريد و در هر كمينگاهى به كمين آنان بنشينيد پس اگر توبه كردند و نماز برپا داشتند و زكات دادند» [توبه، آيه ٥] پس برادران دينى شمايند. از ايشان چيزى جز كشته شدن و يا اسلام آوردن پذيرفته نمىشود و آن گونه كه رسول خدا ٦ سنّت قرار داد كه اموالشان غنيمت و فرزندانشان اسير هستند پس به تحقيق كه پيامبر، خود، اسير كرد، بخشيد و فديه پذيرفت و شمشير دوم بر ذمّيان است. خداوند سبحان فرمود: «با مردم به زبان خوش سخن بگويى» [بقره، آيه ٨٣] اين آيه براى ذمّيان نازل شده بود كه آن را سخن ديگر خداوند نسخ كرد:
«با كسانى از اهل كتاب كه به خدا و روز بازپسين ايمان نمىآورند و آنچه را خدا و فرستادهاش حرام گردانيدهاند حرام نمىدارند و متدين به دين حقّ نمىگردند كارزار كنيد تا با [كمال] خوارى به دست خود جزيه دهند» [توبه (٩)، آيه ٢٩] پس از هر كدام از ذميان كه در كشور اسلامىاند چيزى جز جزيه و يا كشته شدن پذيرفته نيست و دارائى ايشان غنيمت و فرزندانشان اسيرند؛ پس چون جزيه دادن را پذيرفتند اسير كردنشان بر ما حرام و دارائىشان محترم مىگردد و ازدواج كردن با ايشان بر ما حلال مىشود و هر كدام از ايشان كه در كشور در حال جنگ با ما، ساكن باشد، به اسارت بردنشان و گرفتن دارائىشان بر ما حلال و ازدواج با ايشان بر ما حرام مىگردد و از ايشان چيزى جز اسلام آوردن و يا جزيه دادن و يا كشته شدن پذيرفته نمىشود.
سومين شمشير بر سر مشركان غير عرب همچون تركان، ديلميان و خزريان است. خداوند عزّ و جلّ در ابتداى سورهاى كه در آن داستان كفار را نقل مىكند فرموده: «گردنها [يشان] را بزنيد تا چون آنان را [در كشتار] از پاى درآورديد، پس [اسيران را] استوار در بند كشيد؛ سپس يا [بر آنان] منّت نهيد و آزادشان كنيد و يا فديه [و عوض از ايشان بگيريد] تا در جنگ اسلحه بر زمين گذاشته شود» [محمّد ٦ (٤٧)، آيه ٤] و امّا سخن خداى كه مىفرمايد: فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ يعنى بعد از اسارتشان وَ إِمَّا فِداءً يعنى مبادله فديه بين كفار و مسلمين؛ پس اينانند كه تا وقتى كه در سرزمين كفر مىباشند چيزى جز كشته شدن و يا اسلام آوردن از ايشان پذيرفته نمىشود