تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٩٧ - پاسخ امام حسن
و هر كه غير از آن گويد باور مكن [اخيرا ثابت شده كه خورشيد با منظومه خود به سرعت بيست كيلومتر در ثانيه به شكل حلزونى به سوى ستاره «وگا» در حركت است]. امّا اين كهكشان همان شكافهاى آسمان است كه جايگاه ريزش باران شديد بر نوح ٧ بوده است. و امّا رنگين كمان [قوس قزح]، «قزح» مگو كه آن شيطان است ولى آن «قوس اللَّه» است و سبب امان از غرق مىباشد. امّا آن لكّهها كه در ماه است، همانا نور ماه مانند نور خورشيد بود و خداوند محو و مات كرده و در قرآن فرموده: «نشانه شب را تيرهگون و نشانه روز را روشنىبخش گردانيديم» [سوره اسراء (١٧)، آيه ١٢].
امّا نخستين چيزى كه بر روى زمين برآمد و عيان شد، وادى ظلمت بود. و امّا نخستين چيزى كه بر روى زمين به جنبش درآمد، درخت خرما بود. و امّا چشمهاى كه ارواح مؤمنان در آن مأوى گزينند چشمهاى است كه آن را «سلمى» گويند.
و امّا آن چشمه كه ارواح كافران در آن مأوى گزينند چشمهاى است كه آن را «برهوت» گويند. امّا، مادينه [خنثى]، انسانى است كه هنوز مرد يا زن بودن او معلوم نيست تا هنگام بلوغ منتظر بايد ماند، اگر پستان برآورد زن باشد و اگر ريش درآورد مرد. و اگر هيچ يك در او ظاهر نگشت به او گفته مىشود به ديوار بشاشد اگر زهراب آن بر ديوار رسيد مرد باشد و اگر واپس رود- همچون بول كردن شتر- او زن باشد.
امّا آن ده چيز كه هر يك از ديگرى سختترند: پس چيزى كه خداوند آن را سخت آفريده، سنگ است و سختتر از سنگ، آهن است و سختتر از آهن، آتش است [كه آن را مىگدازد] و سختتر از آتش، آب است [كه آن را خاموش مىسازد] و سختتر از آب، ابر است و سختتر از ابر، باد است و سختتر از باد، فرشته است [كه مأمور فرستادن باد است] و سختتر از فرشته، فرشته مرگ [عزرائيل] است و سختتر از فرشته مرگ، خود مرگ است [كه فرشته مرگ را هم مىميراند] و سختتر از مرگ، فرمان خداوند است. مرد شامى گفت: گواهى مىدهم كه تو فرزند رسول خدائى و على ٧ وصىّ محمّد ٦ است. سپس اين پاسخها را نوشت و براى معاويه برد و او آنها را براى امپراطور روم فرستاد. پس هنگامى كه امپراتور روم آن نامه را دريافت كرد، گفت: به نظر من اين پاسخها از خود معاويه نمىتواند باشد و چنين پاسخهايى جز از معدن نبوّت و رسالت، امكان پذير نيست.