تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٨١ - سخنان كوتاهى كه از أمير المؤمنين على
و روزى كه خواهد آمد و تو از آن خاطر جمع نيستى، ديروز پند است و امروز غنيمت و فردا معلوم نيست كه از آن كيست. ديروز گواه دهندهاى است پذيرفتنى و امروز امينى است تحويل دهنده امانت و فردا كه پيش توست روز كوچيدن است داراى غيبت طولانى است كه تو به نزدش نرفته خود به سراغ تو خواهد آمد. اى مردم! جاويدانگى پس پايان يافتن زندگى است. راستش اين است كه ما وارث گذشتگانيم و آيندگان وارثان ما خواهند بود؛ پس در سايه آنچه كه از آن مىكوچيد به آباد سازى آخرت پردازيد. راههاى خير را بپيماييد و از كمى رهروان آن به خود هراس راه ندهيد و برخوردار بودن از همراهى خداى خود در آن راهپيمايى را به بوته فراموشى مسپاريد. هان! امروز روز عاريتهاست و فردا روز بخشش و پاداشهاست.
به راستى، ما شاخساران ريشههايى هستيم كه درگذشتند، ريشه كه رفت شاخسار هم مىرود. اى مردم! اگر شما دنيا را بر آخرت ترجيح بدهيد، در باره كالاى پست زود به او پاسخ دادهايد و مركب آرزوهايتان را بىنهايت تاختهايد، سرانجام شما را به آبشخورهاى پشيمانى بكشاند و آنچه را با امّتهاى پيشين و قرنهاى گذشته- از دگرگونى حالات و نمونههاى عبرتانگيز- كرده به كام شما نيز بريزد.
١٣٨- نماز وسيله تقرّب هر متّقى است و حجّ، جهاد هر ناتوانى است و هر چيزى را زكاتى است و زكات بدن، روزه است و بهترين عمل مرد انتظار فرج از خداست.
دعاكننده بىعمل همچون تيرانداز بىزه است. هر كه يقين پيدا نمود كه پاداش خواهد گرفت، در بخشش جوانمردى كند. روزى را با دادن صدقه فرود آريد. دارايىهاى خود را با دادن زكات بيمه نماييد. مردى كه ميانه روى كند، تنگدست نشود. اندازه نگهداشتن نيمى از زندگى است و اظهار دوستى نيمى از عقل است و اندوه خوردن نيمى از پيرى است. كم بودن نان خور يكى از دو توانگرى است. هر كه پدر و مادرش را غمگين سازد نسبت به آنان ناسپاسى كرده است. هر كه به هنگام مصيبت بر زانو زند، پاداشش از بين مىرود. احسان، احسان به شمار نيايد مگر احسان به خانوادهدار يا ديندار باشد.
خدا شكيبايى را به قدر مصيبت نازل مىكند. هر كه به اندازه خرج نمايد خداوند روزى او مىدهد و هر كه ولخرجى نمايد خداوند محرومش سازد. امانتدارى روزىآور است و خيانتورزى فقرآور.