تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٩١ - خلاصه سفارش أمير المؤمنين على
اى كميل! تو خالى از نعمتهاى خدا و عافيت او نيستى؛ پس در هيچ حال از حمد و تمجيد و تسبيح و تقديس [و شكرگزارى] و ياد او دست بر ندار و خود را از آنها خالى مگردان.
اى كميل! مبادا از كسانى باشى كه خدا در باره آنها فرموده: «خدا را فراموش كردند و او نيز آنان را دچار خود فراموشى ساخت» [سوره حشر (٥٩)، آيه ١٩]. و آنان را فاسق دانسته؛ پس آنان از گروه فاسقانند.
اى كميل! مهم آن نيست كه نماز بگزارى و روزه بدارى و صدقه دهى، مهم و قابل توجّه آن است كه نماز با دلى پاك و عملى خدا پسندانه و خشوعى كامل انجام گيرد و بنگر در چه نماز مىگزارى و بر چه نماز مىخوانى و اگر [آن لباس و مكان نماز] از راه درست و حلال نباشد قبول نيست.
اى كميل! از زبان آنچه در دل است مىتراود و دل به خوراك قوام گيرد؛ پس خوب بنگر كه جسم و جان تو از چه چيز تغذيه مىشوند؛ پس اگر آن حلال نباشد، خداوند تسبيح و سپاس تو را نمىپذيرد.
اى كميل! بفهم و بدان كه به هيچ يك از مردم اجازه خوددارى از امانت پردازى را ندادهايم؛ پس هر كه چنين اجازهاى را از ما روايت نمايد، ادّعاى بيهوده كرده و گناه نموده است و به سبب دروغى كه ساخته سزايش دوزخ است. سوگند مىخورم كه از رسول خدا ٦ ساعتى پيش از ارتحالش شنيدم كه سه بار به من فرمود: «اى ابا الحسن! امانت را به نيكوكار و تبهكار بازگردان، چه زياد باشد و چه كم، حتّى اگر نخ و سوزن باشد»! اى كميل! جهاد نيست مگر به فرمان امام عادل و گرفتن غنيمت جنگى حلال نيست مگر با اجازه امام فاضل.
اى كميل! اگر پيامبرى ظهور نمىكرد و در روى زمين مؤمن متّقى مىبود در دعوت خود راه نادرست مىرفت يا درست؟ بلكه به خدا سوگند كه راه نادرست را در پيش مىگرفت تا وقتى كه خداوند به آن كار منصوبش نمايد و اهل و شايسته آن منصب سازد. اى كميل! دين از آن خداست و خداوند از هيچ كس قيام به آن را نپذيرد مگر آن كه رسول باشد يا نبىّ يا وصىّ.
اى كميل! آن مقام الهى، همان نبوّت است و رسالت و امامت و جز آن مقامى نيست مگر دوستداران پيرو يا سرگردانان بدعت گذار؛ همانا خداوند از تقوا پيشگان مىپذيرد.