در خاموشى، سلامت از پشيمانى نهفته است، جبران آنچه در اثر خاموشى از دست داده‌اى آسانتر از جبران چيزى است كه در اثر سخن گويى از دست داده‌اى؛ نگهدارى آنچه داخل ظرف است با محكم بستن در آن ظرف امكان پذير است و نگهدارى آنچه در دست خويش دارى براى من خوشتر است از طلب آنچه در دست ديگران است. سخنى بازگو مكن مگر از شخص موثّق و مورد اعتمادى و گر نه دروغگو به شمار خواهى آمد و دروغگويى، خوارى است. تدبير خوب با روزى كافى، بهتر است از روزى بسيار با اسرافكارى. اندوه در اثر نوميدى بهتر است از دست طلب پيش مردمان دراز كردن.

پاكدامنى با پيشه‌ورى بهتر است از شادمانى با آلودگى به گناه. مرد بهتر از هر كس ديگر نگهبان راز خويش است. بسا كسان كه بكوشند و ندانند به سوى چه زيانى پيش مى‌تازند. پرگو همواره ياوه سراست. آن كه بينديشد صاحب بينش گردد. از بهترين بهره‌هاى مرد، داشتن همنشين خوب است؛ پس با نيكان بنشين تا از آنان به شمار آيى و از بدان بپرهيز تا از آنان به حساب نيايى. بدبينى بر تو چيره نشود؛ زيرا ميان تو و هيچ دوستى راه آشتى نگذارد، هر چند گويند: «بدبينى نوعى احتياط است». حرامخوارى چه بد غذايى است. ستم بر ناتوان هرزه‌ترين ستم است و هرزگى چون نام خود [هرزه‌] است. تحمّل كردن امر ناخوشايند دل را نگاه دارد. آنجا كه نرمش، سختگيرى به شمار آيد، سختگيرى، نرمش شمرده شود. بسا دارو، درد باشد و درد، دارو. چه بسا كسى كه در او اميد اندرزگويى نيست ولى اندرزى نيكو گويد و كسى كه از او اندرز خواهند، او خيانت نمايد. مبادا به آرزو تكيه كنى كه آرزو سرمايه كم‌خردان و باز دارنده از خير دنيا و آخرت است. دلت را با ادب برافروز چونان كه هيزم به آتش برافروخته شود. چون هيزم جمع‌كننده شبانه و خاشاك سيلاب مباش. ناسپاسى نعمت، پستى است و همنشينى نادان، نامبارك است. عقل، به ياد سپردن تجربه‌هاست. بهترين تجربه تو، تجربه‌اى است كه تو را اندرزى باشد. نرمخويى از بزرگوارى است. فرصت را درياب پيش از آن كه اندوهى گلوگير شود.

تصميم‌گيرى از دور انديشى است. سستى كردن يكى از اسباب ناكامى است. هر جوينده‌اى يابنده نيست و هر مسافرى باز آينده نيست. تباه ساختن ره توشه، تبهكارى است. هر كارى را فرجامى است. بسا اندك كه از بسيار پربارتر است. آنچه بر تو مقدّر شده به زودى تو را دريابد. بازرگان دستخوش خطر است. در دوست فرومايه خيرى نيست. در هيچ كارى با فريب و نگرانى شب را مگذران.