تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١١٩ - نامه أمير المؤمنين على
پسر جانم! سفارش مرا نيك درياب و بدان كه مرگ در دست همان كسى است كه زندگى در دست اوست؛ و آن كه مىآفريند، همان است كه مىميراند؛ و آن كه نابود مىسازد، همان است كه باز مىگرداند؛ و آن كه به بلا مىآزمايد، همان است كه شفا مىبخشد؛ و همانا دنيا بر پاى نمانده مگر بر آن حال كه خداوند براى آن مقرّر داشته، از نعمتها، انواع آزمايشها، پاداش روز جزا يا امور ديگرى كه خواسته و ما را از آنها آگاهى نيست؛ پس اگر درك بعضى از اين امور بر تو دشوار گردد، آن دشوارى را به حساب نادانى خود گذار؛ چه تو در آغاز نادان آفريدهشدهاى سپس دانا گرديدهاى؛ و چه بسيار است آنچه نمىدانى و انديشهات در آن حيران است و ديدهات بر آن نابيناست ولى بعدها مىبينى و مىشناسى. پس چنگ در [رشته بندگى] كسى زن كه تو را آفريده است و روزى داده و اندامى نيكو بخشيده؛ پس بايد بندگى تو براى او باشد و شيفته درگاه او باشى و از او پروا كنى.
و بدان پسر جانم! همانا هيچ كس از خدا خبر نداده، آسان كه پيامبر ما ٦ خبر داده است؛ پس خرسند باش كه او را پيشواى خودسازى و راه نجات را به رهبرى او پويى. من در نصيحت تو كوتاهى نكردم و آنسان كه من به فكر تو هستم، تو خود به فكر خويش نيستى.
و بدان پسر جانم! اگر پروردگارت شريكى داشت، پيامبران او هم نزد تو مىآمدند. و نشانههاى ملك و قدرت او را مىديدى و از صفت و كردارش آگاه مىگرديدى. ولى او خداى يكتاست آن گونه كه خود. خويشتن را وصف كرده است. كسى در حكمرانى وى مخالف او نمىتواند باشد و محاجّه نيارد، او آفريننده هر چيز است و به راستى او والاتر از آن است كه در دل و ديدهاى گنجد؛ و هر گاه تو اين حقيقت را دريافتى همان كن كه براى چون تويى شايسته است با قلّت قدر و منزلتت و اندك بودن توانائيت و نياز بسيارى كه به او دارى چونان كسى كه در پى فرمانبردارى از اوست و از او مىترسد و از خشم او بيم دارد؛ زيرا او تو را جز به نيكى فرمان ندهد و جز از زشتى باز ندارد.
پسر جانم! من تو را از دنيا آگاه كردم و از دگرگونىهايش و زوال پذيرى و دست به دست گرديدنش؛ و تو را از آخرت خبر دادم و آنچه براى اهل آخرت در آنجا آماده شده است و براى تو در باره هر دو، مثلهايى مىزنم: مثل كسانى كه دنيا را آزمودند و شناختند، مثل جماعتى است از مسافران كه در منزلگاهى قحطى زده و بىآب و گياه گرفتارند و از آنجا آهنگ جايى پرنعمت و دلخواه و پر آب و گياه نمايند.