ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥١٧ - ٣ - سنة قائمة

و خلاصه معنى حديث چنين مى‌شود كه: علم عبارت از نشانه‌ها و نماينده‌هاى درست و با واقعيت است كه شامل همه قرآن و ادله اصول دين و براهين صحيح و همه فرمولهاى علمى و فنى مى‌گردد و در درجه دوم علم به قوانين و دستورات عادلانه است كه اساس سعادت فرد و جامعه بشرى است از نظر دنيا و آخرت در درجه سوم علم به طرز اجراء عمل به قوانين عدالت است، اين علومى است كه براى بشر لازم است و نسبت به دنيا و آخرت او سودمند است ولى دانستن اشعار و اوضاع زمان جاهليت و سلسله انساب قبائل از اين موضوعات خارج است سودى براى مردم ندارد و ندانستن آنها زيان و ضررى به اجتماع بشرى وارد نمى‌كند.

من در نظر ندارم در ضمن شرح احاديث كتاب اصول كافى نقل اقوال كنم و وارد بحث و اعتراض گردم چون خوانندگان وقت اين طول كلام را ندارند و من هم در مقام اظهار فضل و بسط اعتراض نيستم و روشم اين است كه آنچه به نظر مى‌رسد بى‌تعرض به نقل گفته ديگران بنويسم ولى در اينجا براى نمونه نقل كلام مرحوم مجلسى و مرحوم ملا محسن فيض كاشانى اعلى اللَّه مقامهما را نمودم تا روشن شود كه محيط سابق تا چه اندازه افكار را خفه كرده بود و فهم حقائق اخبار و احاديث را مشكل ساخته بود و اگر به شرح مرحوم ملا صدراى شيرازى رجوع شود معلوم مى‌شود كه بيشتر تفكرات مصرف اصطلاحات و خيال‌بافى‌هاى فلسفه مآب و دور از عمل و نياز مردم و مسلمين شده است. دين حق دو دسته مخالف دارد:

١- مبارزان آشكار كه كافر يا شورشى هستند مانند خوارج كه دفاع از آنها وظيفه حكومت مركزى و نيروى اسلامى است و ممكن است اين نيروى مركزى و قدرت از نيروى معنوى و علمى حق جدا شود چنانچه در تاريخ اسلام بسيار اتفاق افتاده است.