ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥١٢ - شرحهاى كتاب فضل علم

عوام فريب كه مايه جمع مال دنيا است، سپس علم سودمند در نظر شرع را بيان كرده و منحصر به سه نموده است و گفته: گويا آيه محكمه اشاره به اصول عقايد است كه دليلش آيات محكم جهان و قرآن است و در قرآن بسيار ياد شده كه در اين موضوع آيه يا آياتى است در آنجا كه دلائل مبدأ و معاد را متعرض است، فريضه عادله اشاره است به علوم اخلاق كه خوبشان لشكر عقلند و بدشان لشكر جهلند زيرا آرايش با قسم اول و پيرايش از قسم دوم لازم است و عادله بودن عبارت از حد وسط ميان افراط و تفريط است كه اساس تهذيب اخلاقى است و سنت قائمه اشاره به شرايع احكام و مسائل حلال و حرام است و انحصار علوم دين در اين سه معلوم است و همين‌ها است كه در اين كتاب مندرج است و مطابق است با سه نشئه وجود انسان: اول عقل، دوم نفس، سوم بدن بلكه مطابق عوالم سه‌گانه هستى است كه عالم عقل و خيال و حس است» انتهى.

اين حديث را محدثان فريقين با همان تعبير از پيغمبر اسلام (ص) روايت كرده‌اند و از نظر سند و اعتبار مى‌توان آن را حديثى قطعى و بى‌ترديد به حساب آورد و در حكم احاديث متواتره دانست و از نظر شيوائى و بلاغت و متن محكم و قاطع هم نفس كليات احاديث مأثوره از پيغمبر اسلام است كه خود بدانها باليده و فرموده است:

«اوتيت جوامع الكلم»

به من سخنان پر مغز و پر معنا عطا شده و اين خود موهبت بزرگ الهى بوده كه در درجه دوم قرآن مجيد كه خدايش در قالب گفتار ريخته است به پيغمبر اسلام عطا شده، قرآن به عنوان يك معجزه معارضه ناپذير به حكمت الهى در قالب گفتار بشرى ريخته شده و اين سخنان نغز و پر مغز به عنوان يك كرامت پيغمبرى به خاتم انبياء عطا شده است و خاص حضرت او گرديده.

اكنون تأملى بسزا بايد در شرح و تفسيرى كه يك محقق و فاضل مذهبى معروف چون مجلسى عليه الرحمة براى اين حديث نموده و كمكى از