ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥١ - كتاب عقل و جهل

پذيراتر است معرفتش بهتر است، داناتر به امر خدا بهتر خردمند است، عقلمندتر مردم در دنيا و آخرت درجه بلندترى دارد.

اى هشام به راستى خدا بر مردم دو حجت دارد: حجت عيان و حجت نهان، حجت عيان رسولان و پيغمبران و امامانند (ع) و حجت درونى و نهان عقل است.

اى هشام خردمند كسى است كه حلالش از شكر باز ندارد و حرام بر صبرش چيره نگردد.

اى هشام هر كه سه چيز را بر سه ديگر مسلط سازد به ويرانى عقلش كمك كرده: آنكه پرتو انديشه‌اش به آرزوى دراز تار شود و حكمتهاى نغز را به گفتار بى‌مغز نابود كند و تابش نور عبرت را به طوفان شهوت خود خاموش نمايد، چون هوس يارى بر ويرانى عقل خود اقدام كند، هر كه عقلش را ويران كرد دين و دنيايش تباه شود.

اى هشام چگونه پيش خدا كردارت پاك باشد كه دل از امر پروردگارت بازداشته و در غلبه هوس با خرد، فرمان هوس بردى.

اى هشام صبر بر تنهائى نشانه قوت عقل است، هر كه از خدا خردمندى گرفت از دنيا و دنياداران گوشه گير و بدان چه نزد خداست بپردازد، خدا انيس وحشت و يار تنهائى و اندوخته روز ندارى و عزيز كن او است بى‌ايل و تبار.

اى هشام حق را بر پا داشته‌اند براى فرمان بردن از خدا، نجاتى نيست جز به طاعت، طاعت بوسيله علم است و علم نياز به آموزش دارد و آموختن وابسته به عقل است، علم منحصر به عالم ربانى است و درك علم، تعقل است.