ترجمه اصول کافي شيخ کليني
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
خطبه آغاز كتاب
١١ ص
(٣)
كتاب عقل و جهل
٣١ ص
(٤)
كتاب فضل علم
٨١ ص
(٥)
باب فرض علم و وجوب طلب علم و تشويق بدان
٨٣ ص
(٦)
باب توصيف و شرح علم، فضيلت علم و عالم
٨٧ ص
(٧)
باب اصناف مردم
٩٣ ص
(٨)
باب ثواب عالم و متعلم
٩٥ ص
(٩)
باب صفت علماء
١٠١ ص
(١٠)
باب حق عالم
١٠٥ ص
(١١)
باب فقد علماء
١٠٧ ص
(١٢)
باب همنشينى با علماء و گفتگو با آنها
١٠٩ ص
(١٣)
باب پرسش از عالم و مذاكره با او
١١٣ ص
(١٤)
باب بذل علم
١١٧ ص
(١٥)
باب نهى از ندانسته گفتن
١١٩ ص
(١٦)
باب در باره كسانى كه ندانسته عمل كند
١٢٥ ص
(١٧)
باب روش به كار بستن علم
١٢٧ ص
(١٨)
باب كسى كه از علم خود معيشت خورد و بدان بنازد
١٣١ ص
(١٩)
باب لزوم حجت و ثبوت مسئوليت بر عالم
١٣٥ ص
(٢٠)
باب نوادر يعنى احاديث متفرقه مربوط بموضوع كتاب فضل علم و عالم
١٣٩ ص
(٢١)
باب روايت كتب و حديث و فضل نوشتن و اخذ به كتب
١٤٩ ص
(٢٢)
باب تقليد
١٥٧ ص
(٢٣)
باب بدعتها و حكم به رأى و قياس
١٥٩ ص
(٢٤)
باب رجوع به كتاب و سنت و بيان اينكه هر حكم حلال و حرام و هر چه مورد نياز مردم است در باره آن، قرآن و سنت صادر شده است
١٧٥ ص
(٢٥)
باب اختلاف حديث
١٨٣ ص
(٢٦)
باب اخذ به سنت و گواه قرآنى
٢٠١ ص
(٢٧)
كتاب توحيد
٢٠٩ ص
(٢٨)
باب حدوث عالم و اثبات پديد آرنده آن
٢١١ ص
(٢٩)
باب تعبير از خدا به يك چيزى به طور مطلق
٢٣٩ ص
(٣٠)
باب اينكه او را جز به خود او نتوان شناخت
٢٤٩ ص
(٣١)
باب كمترين حد خداشناسى
٢٥١ ص
(٣٢)
باب معبود
٢٥٣ ص
(٣٣)
باب كون و مكان
٢٥٧ ص
(٣٤)
باب نژاد و پيوست
٢٦٧ ص
(٣٥)
باب نهى از سخن در كيفيت
٢٦٩ ص
(٣٦)
باب در ابطال رؤيت
٢٧٧ ص
(٣٧)
باب نهى از وصف خدا بغير آنچه خودش خود را بدان وصف كرده است
٢٩١ ص
(٣٨)
باب نهى از جسم و صورت در باره خدا
٣٠١ ص
(٣٩)
باب صفات ذات
٣٠٧ ص
(٤٠)
باب ديگرى كه از باب اول و تتميم آن محسوب است
٣١٣ ص
(٤١)
باب اراده و بيان اينكه اراده از صفات فعل است و بيان سائر صفات فعل
٣١٥ ص
(٤٢)
(كليات گفتار در باره صفات ذات و صفات فعل)
٣٢١ ص
(٤٣)
تعريفات و قواعد
٣٢١ ص
(٤٤)
باب حدوث اسماء
٣٢٥ ص
(٤٥)
باب معانى اسماء الهيه و اشتقاق آنها
٣٣١ ص
(٤٦)
باب ديگرى كه تتمه باب اول است(جز اينكه اضافهاى دارد در بيان فرق ميان مفهوم اسماء الهيه و اسماء مخلوقين)
٣٤٣ ص
(٤٧)
باب تأويل كلمه الصمد
٣٥٧ ص
(٤٨)
باب حركت و انتقال
٣٦١ ص
(٤٩)
در تفسير قول خداوند «ما يكون من نجوى ثلاثة إلا هو رابعهم»
٣٦٥ ص
(٥٠)
در تفسير قول خدا «الرحمن على العرش استوى»
٣٦٧ ص
(٥١)
در تفسير قول خداى تعالى «و هو الذي في السماء إله و في الأرض إله»
٣٦٩ ص
(٥٢)
باب عرش و كرسى
٣٧١ ص
(٥٣)
مصاحبه رئيس نصارى با امير المؤمنين(ع)
٣٧١ ص
(٥٤)
باب روح
٣٨٣ ص
(٥٥)
باب كليات توحيد
٣٨٧ ص
(٥٦)
باب نوادر
٤١٣ ص
(٥٧)
باب بداء
٤٢١ ص
(٥٨)
باب اينكه چيزى در آسمان و زمين موجود نشود جز با هفت خصلت
٤٣١ ص
(٥٩)
باب مشيت و اراده
٤٣٣ ص
(٦٠)
باب ابتلاء و اختبار يعنى امتحان و آزمايش
٤٣٧ ص
(٦١)
باب سعادت و خوشبختى و شقاوت و بدبختى
٤٣٩ ص
(٦٢)
باب خير و شر نيكى و بدى
٤٤٣ ص
(٦٣)
باب جبر و قدر و امر بين الامرين
٤٤٥ ص
(٦٤)
باب استطاعت توانش
٤٥٩ ص
(٦٥)
باب بيان و تعريف و اتمام حجت
٤٦٥ ص
(٦٦)
باب اختلاف حجت بر بندگانش
٤٦٩ ص
(٦٧)
باب راه مسئوليت خلق در برابر خدا
٤٧١ ص
(٦٨)
باب هدايت و اينكه هدايت از طرف خدا است عز و جل
٤٧٥ ص
(٦٩)
شرحها
٤٨١ ص
(٧٠)
شرحهاى خطبه آغاز كتاب
٤٨١ ص
(٧١)
1 - خطبه آغاز كتاب
٤٨١ ص
(٧٢)
2 - ديباچه كتاب
٤٨٢ ص
(٧٣)
شرحهاى كتاب عقل و جهل
٤٨٧ ص
(٧٤)
حقيقت و خاصيت عقل
٤٩٠ ص
(٧٥)
انسان از نظر نيروهاى درونى
٤٩٠ ص
(٧٦)
جدول تشعشعات عقل و زمينه تابش آنها از نظر احساسات و عواطف
٤٩٧ ص
(٧٧)
تكميل شرح عقل و جهل
٤٩٨ ص
(٧٨)
توضيح و رفع اعتراض
٥٠٠ ص
(٧٩)
شرحهاى كتاب فضل علم
٥١١ ص
(٨٠)
اقسام علم
٥١٤ ص
(٨١)
1 - آية محكمة
٥١٤ ص
(٨٢)
2 - فريضة عادلة
٥١٥ ص
(٨٣)
3 - سنة قائمة
٥١٦ ص
(٨٤)
شرحهاى كتاب توحيد
٥٣٣ ص
(٨٥)
دليل بر حدوث اجسام از منظر امام صادق(ع)
٥٤٣ ص
(٨٦)
1 - حركت ثابت در ماده
٥٤٣ ص
(٨٧)
2 - امكان عدم
٥٤٥ ص
(٨٨)
3 - قابليت حركت
٥٤٥ ص
(٨٩)
بررسى موضوع بداء
٦١٤ ص
(٩٠)
1 - بداء از نظر مفهوم زبان و عرف
٦١٤ ص
(٩١)
2 - حقيقت بداء از نظر تعليمات شرع و نظر مذهبى
٦١٤ ص
(٩٢)
3 - چرا اين موضوع در مسائل مذهب وارد شده است؟
٦٢٤ ص
(٩٣)
4 - منظور اصلى از اين درس چيست؟ و چه اثر اعتقادى و اخلاقى دارد؟
٦٢٥ ص
(٩٤)
خاتمه
٦٢٦ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص

ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٤٨٤ - ٢ - ديباچه كتاب

آزاد علمدار مذهب شيعه نبوده و شايد نواب خاص امام عصر- عجل اللَّه فرجه- هم در اين وضع بسر مى‌بردند.

بهر حال در اين نامه بطور وضوح فساد مزاج عمومى مذهبى مردم تشريح شده و نكته اساسى ضعف ايمان كه پيروى كوركورانه و مذهب دارى تقليدى است يادآور شده و اساس يك تعليمات عاليه مذهبى بر اساس نشر حقايق پاك و شسته قرآن و سنت بنياد گرديده است و اين كتاب بعنوان يك مصدر تعليمات اساسى تأليف شده.

اين نامه كوتاه كه ديباچه كتاب كافى است يك برنامه پاك و شسته و صريح نسبت به اصول تعليمات دينى پى‌ريزى كرده و نسخه كامل و مؤثر معالجه ضعف ديانت را مقرر نموده است.

مكتب وسيع و جهانى و فعال شيخ بزرگوار صدوق عليه الرحمة كه در دنبال آن بوجود آمده است بر اساس همين برنامه صريح و صحيح و آماده بوده است و اين برنامه پاك سرّ موفقيت اين مكتب آينده است.

اين نامه در مذهب اماميه و شيوه اسلام بسيار از نامه‌هاى رسولان حضرت عيسى كه جزء كتب عهد جديد ضبط شده و در نظر مسيحيت موقعيت وحى آسمانى دارند ارجمندتر و پر معناتر است.

بسيار دور است كه اين ديباچه را شيخ كلينى بعنوان زبان حالى از طرف خود وضع كرده باشد و بصورت جواب نامه و پاسخ تقاضائى مقدمه كتاب كافى ساخته باشد.

صحيح به نظر مى‌رسد كه بگوئيم اين نامه متضمن دستور تأليف كتاب از رئيس مجامع سرى مذهب شيعه كه تا اين زمان هنوز ادامه داشته‌اند رسيده و يا به اشاره مربوطين با ناحيه مقدسه دوران غيبت صغرى انجام شده است كه تا هنوز در پرده ابهام باقى مانده و شيخ بزرگوار كلينى را تا اينجا تحت تأثير قرار داده كه بيست سال زانو زده و اين كتاب را تأليف كرده و اين كتاب داراى چنين موقعيت ثابت و جهانى گرديده است.

نكته ديگر كه در اينجا بايد گفت اين است كه قبل از كتاب كافى‌