ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٤٦٣ - باب استطاعت توانش

زانى (زنا خ ل) چون زنا كند در گاه زنا توانش زنا دارد و اگر ترك زنا كند و مرتكب آن نگردد به ترك زنا استطاعت ترك زنا در او تحقق يابد، گويد: سپس فرمود: براى او پيش از ارتكاب زنا هيچ استطاعتى كم يا بيش نباشد ولى به همراه فعل يا ترك مستطيع باشد (يعنى با فعل مستطيع فعل است و با ترك مستطيع ترك) گفتم: پس خدا براى چه او را عذاب كند؟ فرمود: به حجت و دليل رسا و ابزارى كه مردم را با آن تركيب كرده (ابزارى كه در آنها تركيب كرده خ ل) خدا احدى را بر گناه وادار كند و اراده كفر از كسى نكند بر وجه حتم ولى چون به اختيار خود كافر شود، در اراده خدا باشد كه كفر ورزد و در اراده خدا و علم او است كه آنها به سرانجام خيرى نرسند، گفتم: يعنى از آنها خواسته كه كافر باشند، فرمود: من چنين نمى‌گويم ولى مى‌گويم دانسته است كه آنها محققا كافرند، اراده كفر آنها پيرو علم به كفر آنها است و اراده ايجاد و حتم نيست، همانا آن اراده است و اختيار.

٤- حمزة بن حمران گويد: از امام صادق (ع) استطاعت را پرسيدم و به من پاسخ نداد، بار ديگر حضورش شرفياب شدم و گفتم: أصلحك الله به راستى راجع به استطاعت چيزى در دل من گره شده كه جز سخنى كه از شما بشنوم آن را بيرون نكند و نگشايد، فرمود: آنچه در دل دارى به تو زيانى ندارد، گفتم:

أصلحك الله براستى من مى‌گويم محققا خداى تبارك و تعالى به بندگان تكليف بى‌استطاعت نكرده و آنها را دستورى نداده كه از