ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٠٩ - ٣ - قابليت حركت

صرف تصور ندارد زيرا موضوع علوم رياضى عبارت از مفهوماتى است كه وجود در ذهن دارد و نه در خارج و علم حساب يكى از علوم رياضى است و واحد عددى كه مى‌گوئيم ١+ ١ ٢ حقيقتى جز تصور ندارد و منطبق با ذات الهى نشود، در اينجا اين معادله طرح مى‌شود كه خدا ١ جواب اين است كه هر گونه واحد به كلمه يكم هم ترجمه مى‌شود و از اين نظر موضوع علم جبر است كه عدد به اضافه است و باز هم به خدا اطلاق نمى‌شود چون دومى ندارد.

٢- هر كه خدا را وصف كند: وصف خدا شرح ذات او است به طورى كه در عقل بشر درآيد بدين صورت:

الف- او را جسم دانند و يا صورت شمارند عقيده مجسمه و مشبهه.

ب- با تعريف منطقى و جنس و فصل ذات او را تشريح كنند: منسوب به بعضى از فلاسفه.

ج- براى او مبدأ صفات ثبوتيه ثابت كنند، گويند با حيات است و علم و قدرت و .. و ..،- عقيده اشاعره- توصيف به هر يك از روشهاى سه‌گانه موجب محدود شدن ذات الهى است يعنى ذات الهى مرزبندى مى‌شود، در وجه اول به سطوح و خطوط و نقاط كه لازمه شكل و صورت است و در وجه دوم به جنس و فصل و مميزات و در وجه سوم به شمارش ذات و صفات و بديهى است هر يك از اين مطالب در ذات حق يك رشته شماره بوجود آورد و او را وارد ممكنات سازد و از قدم و ازليت معزول نمايد. در ذيل اين حديث دوتا از صفات فعل را كه خالق و رب باشد ازلى شمرده و اين براى بيان آن است كه تحقق صفات فعل بر اساس مبادى ذاتى است كه عين ذات است و قديم است و حدوث حوادث در ذات حق تأثير و تغييرى پديد نكند و ذات الهى قبل از خلق و بعد از خلق و تدبير و پرورش موجودات يك نواخت است.