ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥٢٤ - ٣ - سنة قائمة

حفظ حديث به معنى نگهدارى آن است از زوال و تحريف و تغيير كه وسائل متعددى و مراتب چندى دارد:

١- سپردن در قوه حافظه و تمرين و ممارست در بقاى آن به تكرار و تعليم كه رسم مسلمانان صدر اسلام بوده است و روايتى كه راوى در حفظ نداشته معتبر نمى‌دانستند، و گفته‌اند: نوشتن احاديث در قرن دوم هجرت مرسوم شده است.

٢- نوشتن و ضبط توجه به راويان و تحقيق و تنفيذ از سند و حفظ اعتبار آن كه مصون از ضعف و مداخله بماند.

٣- محافظت از نظر مضمون و معنى و بررسى مقصودى كه از حديث استفاده مى‌شود.

٤- محافظت بر اجراء و عمل بر طبق آن حديث و جلوگيرى از اينكه حكم و قانون و تعليمات مورد حديث از ميان برود و از نظر عمل بى‌فائده گردد.

البته بايد اين احاديث نتيجه فهم ديانت و راجع به تعليمات مذهبى باشد كه جنبه فقه و علم مذهب بر آن صادق باشد و به منظور حفظ جامعه دين و مذهب انجام شود. موضوع اين روايت راجع به مقابله و تصحيح كتب و رساله‌هاى حديث معمول در ميان اصحاب ائمه و شيعيان آن عصر بوده، البته در عصر امام صادق (ع) تعليمات مخصوص شيعه بطور خصوصى در مجالس سرّى انجام مى‌شده و احاديث را از استاد دريافت مى‌كردند و مى‌نوشتند و باز هم مقابله مى‌كردند و بهترين طريقش اين بوده كه خود استاد بخواند و شاگردان نوشته‌هاى خود را با آن تطبيق كنند و مقابله كنند، در اينجا چون عبد الله بن سنان خود را معذور معرفى مى‌كند، امام مى‌فرمايد: براى اطمينان همانا مقابله اجمالى نسخه‌ها كافى است و به حساب مقابله يك حديث از اول‌