فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣١ - احكام وديعه

و يد امانى او يد عدوانى مى‌شود،[١] حتى اگر بعداً از اين تصميم منصرف شود ضمانش زائل نمى‌گردد.

٦٩- اگر امين بدون دليل منكر امانت شود و يا با اينكه توان ردّ امانت را دارد ولى هنگام مطالبه مالك، از ردّ امانت به او خوددارى ورزد، يد امانى او يد عدوانى مى‌شود و ضمان بر عهده‌اش مى‌آيد و حتى اگر از آن افكار منصرف گردد نيز ضمان او برطرف نمى‌شود.

٧٠- اگر وديعه مثلًا در كيسه يا ظرف و يا صندوق مهر شده باشد و امانت‌دار مهر را باز كند و مقدارى از امانت را بردارد، ضامن همه آن مى‌شود، بلكه صرف باز كردن آن ضمان آور است؛ و اما اگر امانت درون كيسه يا ظرف نباشد يا امانت‌دار آن را در ظرف يا كيسه‌اى كه مال خودش مى‌باشد با تصرف مشروع بگذارد و بعد مقدارى از آن را بردارد، نسبت به همان مقدار كه برداشته است ضامن مى‌باشد؛ مگر اينكه قصدش اين باشد كه به تدريج همه آن را بردارد، كه در اين صورت بعيد نيست از همان ابتداء ضامن همه امانت باشد؛ و اگر صاحب امانت كيسه يا ظرف را از امانت‌دار بگيرد و امانت را در آن بگذارد و سرش را مهر بزند يا بدوزد و بدست امانت‌دار بدهد، اگر امانت‌دار بدون اينكه ضرورت ايجاب كند درب آن را باز كند، به مجرّد باز كردن ضامن آن مى‌شود.

٧١- اگر كسى امانتى را به فردى بسپارد و آن فرد امانت را به دست همسر يا فرزند يا خادم خود بسپارد كه آن را حفظ كند، در اين صورت اگر مباشرت خود امين در نگهدارى امانت، بطور تصريح يا به قرائن ثابت نباشد، دو فرضيّه در مسأله متصوّر است:

اول: همسر يا فرزند يا خادم، استقلال در حفظ و نگهدارى امانت نداشته باشند، بلكه فقط در حكم آلت باشند، كه در اين فرض هيچكدام از امين و افرادى كه امانت را

[١] - احكام مربوط به يد، در جلد ٥، بخش« مشتركات مربوط به بخشهاى اموال خاص»، صفحات ١٤٥ تا ١٤٩ بيان شده‌اند.