فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٦٠ - شرط دوازدهم - اگر حيوان شتر است آن را نحر كنند

بيندازند و در نتيجه جنين قبل از شكافتن شكم مادرش بميرد، احتياط در اجتناب از آن است.

٩٤- هر حيوانى كه ذاتاً حلال گوشت است، هرچند بالعرض حرام شده باشد، مانند حيوان جَلّال- يعنى نجاستخوار- و حيوان موطوئه انسان تذكيه مى‌پذيرد، چه آن حيوان دريايى باشد و چه صحرائى، چه وحشى باشد و چه اهلى، چه پرنده باشد و چه غير آن، هرچند كيفيت تذكيه حيوانات حلال گوشت يكسان نيست؛ و اثر تذكيه در حيوان حلال گوشت پاك شدن گوشت و پوست و نيز حلال شدن گوشت آن است، البته اگر بخاطر عوارضى حرام نشده باشد؛ و اما در حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده ندارد تذكيه در آن هيچ اثرى ندارد، نه از حيث حلال شدن خوردنش و نه از حيث پاك شدنش، زيرا چنين جنبنده‌اى زنده و مرده‌اش پاك است و خوردنش حرام مى‌باشد.

و اما حيواناتى كه خون جهنده دارند، چنانچه مانند سگ و خوك نجس العين باشند، قابل تذكيه نيستند و همچنين مَسوخاتى- يعنى حيوانات مسخ شده- كه درنده نيستند مانند فيل، خرس و ...[١] و نيز حشرات يعنى حيوانهاى كوچك چه آنهايى كه در زير زمين منزل مى‌كنند و چه آنهايى كه روى زمينند و موش و بنابر احتياط ابن عرس و سوسمار نيز قابل تذكيه نيستند؛ هرچند طهارتشان بدون تذكيه خالى از وجه نيست؛ و اما درندگان- يعنى حيواناتى كه حيوانات ديگر را مى‌درند و خوراكشان گوشت است- چه مانند شير و پلنگ و ببر و روباه و شغال و ... از وحوش باشند و چه مانند عقاب و باز و كركس و باشق و غير اينها از پرندگان باشند، بنابر اقوى تذكيه مى‌پذيرند، و اثر تذكيه در آنها طهارت گوشت و پوست آنها است، در نتيجه بهره‌گيرى از آن حلال است، مثلًا جائز است از پوست آنها جامه درست كنند و در غير نماز بپوشند يا پوست آنها را زير انداز خود كنند؛ بلكه بنابر اقوى جائز است كه پوست آنها را ظرف مائعات قرار دهند،

[١] - مَسوخات در جلد ٥، بخش« انواع كسب و تجارت به لحاظ حكم تكليفى»، صفحه ٣٠، پاورقى فقره( ٣٦) ذكر گرديده‌اند.