فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٢ - احكام وديعه

هشتم: هرگاه مالك محلّى را براى نگهدارى مالش تعيين كند و امين بدون اذن او مال را در جاى ديگر بگذارد و تلف شود.

براى هر يك از اين موارد هشتگانه مسائلى است كه در زير بيان مى‌شوند.

٤١- واجب است امانت‌دار امانت را به مقدار متعارف حفظ كند، به گونه‌اى كه عرفاً نگويند در حفظ آن خيانت كرده است، مثلًا زيور آلات، پول و اسناد را در صندوق و چهارپايان را در اصطبل نگهدارى كند و در آب و علف دادن به چهارپايان و مراقبت آنها از سرما و گرما اهمال نورزد و ...؛ حتى در فرضى كه صاحب مال بداند كه امين جايى براى حفظ امانت ندارد، چنانچه مال را نزد او امانت بگذارد و او هم بپذيرد، واجب است محل مناسبى براى حفظ امانت او فراهم كند و همه اقدامات را براى نگهدارى و محفوظ ماندن آن از نقص و تلف بكار ببرد.

٤٢- اگر صاحب مال محل خاصى را براى حفظ امانتش معيّن كند و از كلام او قيد و انحصار استفاده شود، بايد امين مال را در همانجا بگذارد و بعداً هم مجاز نيست از آنجا به جاى ديگر نقل دهد، حتى اگر جاى ديگر محفوظتر باشد؛ و چنانچه امانت را از آنجا انتقال دهد و تلف شود ضامن است؛ بلى، اگر جايى را كه صاحب مال معيّن كرده است ناامن باشد و مال در معرض تلف واقع شود، به مقتضاى قاعده احسان‌[١] جائز است امانت‌دار آن را به جاى امنى ببرد؛ و در اين صورت ضامن تلف آن نيست، هرچند صاحب مال او را از جابجايى مالش نهى كرده باشد؛ البته در اين فرض اگر امين به حاكم شرع دسترسى دارد، احوط آن است كه براى جابجايى امانت از او اجازه بگيرد.

٤٣- اگر صاحب مال براى نگهدارى مال خود جايى را معيّن كند و به كسى كه امانت را قبول كرده است بگويد بايد مال را در اينجا حفظ كنى و اگر احتمال هم بدهى كه از بين برود نبايد آن را به جاى ديگر ببرى، چنانچه امانت‌دار احتمال دهد كه در آنجا از

[١] - قاعده احسان، در جلد ٥، بخش« مشتركات مربوط به بخشهاى اموال خاص»، صفحه ١٥٠ بيان شده‌است.