فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٩٠ - ذهاب ثلثين از چند راه ثابت مىشود

بخار نشده است اضافه كنند، بايد به اندازه‌اى آن را بجوشانند كه دو ثلث مجموع مقدارى كه از اوّلى باقيمانده با مقدار اضافه شده بخار شود؛ و نبايد مقدارى كه از عصير اوّلى بخار شده است را حساب و استثناء كنند، پس اگر نه كيلو آب انگور در ظرفى در حال جوش بوده كه سه كيلويش با جوشيدن بخار شده و شش كيلو باقيمانده و آنگاه نه كيلو آب انگور ديگر روى آن شش كيلو بريزند و مجموع پانزده كيلو شود، كافى نيست كه نه كيلوى آن بخار شود و شش كيلو آن بماند، بلكه بايد از پانزده كيلو ده كيلو بخار شود و پنج كيلو باقى بماند؛ ليكن اصل اين كار خلاف احتياط است؛ هرچند صحيح مى‌باشد؛ و احوط آن است كه هر يك از دو آب انگور را جداگانه بجوشانند.

٩٢- اگر موادى مانند سيب، كدو و ... در آب انگورى كه هنوز دو ثلثش بخار نشده است بريزند تا همراه با آب انگور پخته شوند اشكال ندارد و با حلال شدن آب انگور آن مواد نيز حلال مى‌شوند؛ ولى اگر مواد داخل شده چيزهايى باشند كه آب انگور را به درون خود مى‌كشند، بايد علاوه بر بخار شدن دو ثلث آب انگور داخل ديگ، مقدارى هم كه درون مواد داخل شده نفوذ كرده است ثلثان شود و دو ثلث آن بخار گردد تا آن مواد نيز حلال شوند.

٩٣- چنانچه نجاستى از خارج به آب انگور برسد- مثلًا قطره خونى در آن بيفتد يا كافرى به آن دست بزند- با ذهاب ثلثين پاك و حلال نمى‌شود.

ذهاب ثلثين از چند راه ثابت مى‌شود:

اول: از طريق علم، مثل اينكه آب انگور را در ديگى استوانه‌اى بريزند و عمق آب انگور را با متر معيّن كنند كه مثلًا هجده سانتى‌متر است، آنگاه بعد از جوشاندن ببيند كه از آن هجده سانتى‌متر كمتر از شش سانتى‌متر باقى مانده است، كه قهراً يقين پيدا مى‌كند به اينكه آب انگور او ثلث شده است.

دوم: شهادت دو شاهد عادل است.

سوم: خبر دادن كسى كه ذو اليد است- نظير اينكه فروشنده مسلمان به خريدار و يا ميزبان مسلمان به ميهمان بگويد كه اين آب انگور دو ثلثش رفته- بلكه صرف گرفتن‌