مسأله ٢٠- شكى نيست كه كسب كردن و به دست آوردن اسباب گذران زندگى با كوشش و زحمت، نزد خداى متعال محبوب است و به تحقيق از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم و ائمه اطهار عليهم السلام ترغيب و تحريك بر آن به طور عموم، و بر تجارت و زراعت و نگهدارى گوسفند و گاو به طور خصوص، روايات زيادى وارد شده است؛ البته از زياد كردن شتر، نهى وارد شده است.

مسأله ٢١- بر هر كسى كه به تجارت و ساير انواع كسب مشغول است، واجب است احكام و مسائل مربوط به آن را ياد بگيرد تا صحيح آن را از فاسدش بشناسد و از ربا سالم بماند. و مقدار لازم آن است كه حكم تجارت و معامله‌اى را كه انجام مى‌دهد در همان موقع انجام دادن- و لو از روى تقليد- بداند، بلكه و لو اينكه بعد از واقع شدن معامله بداند، در صورتى كه فقط شك در صحت و فساد باشد (نه در حرمت و جواز). و اما اگر حكم آن از جهت حرمت و حليّت مشتبه باشد، نه فقط از جهت صحت و فساد، اجتناب از آن واجب است؛ مانند موارد شك در ربوى بودن معامله، بنابراين كه خود معامله هم حرام باشد، همان طورى كه بنابر احتياط (واجب) اينچنين است.

مسأله ٢٢- براى تجارت و كسب كردن، آداب مستحب و مكروهى است. اما مستحب آن؛ پس اهم آن: اجمال و اقتصاد داشتن در طلب مال است به طورى كه نه كوتاهى كند و نه آن‌كه حريص باشد. و از آن‌ها اين است كه: اگر كسى در خريدوفروش پشيمان شد و درخواست اقاله آن را كرد، قبول كند. و از آن‌ها اين است كه: در قيمت، بين خريداران يكسان عمل كند، كه فرقى ميان كسى كه چانه مى‌زند و غير او نگذارد كه قيمت را براى اولى (كه چانه زده) كم و براى دومى زياد كند. البته اگر به سبب فضيلت و ديانت و مانند اين‌ها فرق بگذارد ظاهراً اشكال ندارد. و از آن‌ها اين است كه: جنس را براى خود كمتر بگيرد و (به ديگران) بيشتر بدهد.

اما آداب مكروه چند چيز است؛ از آن‌ها اين است كه: فروشنده، كالاى خود را تعريف كند. و از آن‌ها اين است كه: خريدار، آنچه را كه مى‌خرد، مذمت كند. و از آن‌ها اين است كه: سوگند راست بر خريدوفروش بخورد. و از آن‌ها اين است كه: فروش در جايى كه عيب در آنجا مخفى مى‌ماند واقع شود. و از آن‌ها اين است كه: از مؤمن سود گرفته شود