كرده باشد، بايد به همين صورت (بدون تعيين ادا و قضا) آن را به جا آورد، سپس سلام و دو سجده سهو را احتياطاً به جا آورد، اگر چه اقوى آن است كه در اين دو مورد بعد از گفتن سلام، محل جبران در هر حال گذشته است و فقط قضاى جزء فراموش شده و دو سجده سهو بر او واجب است. و كسى كه سلام را فراموش كند و قبل از آن‌كه چيزى كه نماز را چه عمداً و چه سهواً باطل مى‌كند از او سر بزند يادش بيايد، بايد سلام را به جا آورد و اگر به جا نياورد، نمازش باطل است و همچنين است هر چيز فراموش شده را كه در محل آن، يادش بيايد، اگر آن را به جا نياورد (نمازش باطل است) بنابر آنچه سابقاً گذشت.

مسأله ٣- كسى كه مثلًا ركعت آخر نماز را فراموش كند و بعد از تشهد قبل از آن‌كه سلام دهد، يادش بيايد بايد بايستد و آن ركعت را بخواند. و اگر بعد از سلام يادش بيايد، چنانچه كارى را كه (حتى) سهواً مبطل نماز است انجام نداده باشد، بايد بازهم بايستد و نماز را تمام كند و اگر بعد از انجام چنين كارى (كه حتى سهواً هم مبطل نماز است) يادش بيايد بايد نماز را از نو بخواند و فرقى بين نماز چهار ركعتى و غير آن نيست. و همچنين است اگر بيش از يك ركعت را فراموش كند، و همچنين اگر قبل از سلام و بعد از تشهد، يا قبل از آن، يك ركعت را بر نمازش اضافه نمايد بايد نمازش را از نو بخواند.

مسأله ٤- اگر قبل از شروع به تكبير ركوع- بنابر فرض آوردن آن- و قبل از خم شدن براى ركوع- بنابر فرض نياوردن آن- علم اجمالى داشته باشد كه يا دو سجده از ركعت قبلى يا قرائت همين ركعت حاضر از او فوت شده است، بنابر اقوى اكتفا به قرائت همين ركعت مى‌نمايد و همچنين است اگر بعد از شروع در تكبير قنوت يا بعد از شروع در قنوت و يا بعد از قنوت، چنين علمى براى او پيدا شود، كه بنابر اقوى به آوردن قرائت اكتفا مى‌كند، ليكن احتياط به اعاده نماز را سزاوار نيست ترك نمايد.

مسأله ٥- اگر بعد از فارغ شدن از نماز بداند كه دو سجده را ترك نموده است و نداند كه آيا هر دوى اين‌ها از يك ركعت بوده است يا از دو ركعت؟ احتياط (واجب) آن است كه قضاى هر دو سجده را به جا آورد، سپس دو بار دو سجده سهو به جا آورد و پس از آن، نماز را اعاده كند. و همچنين است اگر در اثناى نماز باشد- البته بعد از داخل شدن در ركوع- و